{"id":4418,"date":"2009-11-16T01:05:51","date_gmt":"2009-11-15T23:05:51","guid":{"rendered":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/eitim-hizmetleri-balamnda-vakf-ueniversitelerinin-finansal-ve-vergisel-sorunlar\/"},"modified":"2023-09-10T13:30:50","modified_gmt":"2023-09-10T10:30:50","slug":"eitim-hizmetleri-balamnda-vakf-ueniversitelerinin-finansal-ve-vergisel-sorunlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/?p=4418","title":{"rendered":"E\u011fitim Hizmetleri Ba\u011flam\u0131nda Vak\u0131f \u00dcniversitelerinin Finansal ve Vergisel Sorunlar\u0131"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

E\u011fitim Hizmetleri Ba\u011flam\u0131nda Vak\u0131f \u00dcniversitelerinin Finansal ve Vergisel Sorunlar\u0131<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Do\u00e7. Dr. \u0130lham\u0130 S\u00f6yler<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Ankara - 1976<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Do\u00e7.Dr., Say\u0131\u015ftay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Savc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131, isoyler@sayistay.gov.tr<\/p>

\u00a0<\/div>

\u00d6ZET<\/strong><\/p>

Bilgi edinme ihtiyac\u0131 insan\u0131n biyolojik ve fizyolojik ihtiya\u00e7lar\u0131 gibi \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>

Bilgi, e\u011fitimle edinilen bir olgudur. E\u011fitim hizmetleri aras\u0131nda \u00f6nemli bir yere sahiptir. Kamu hizmetleri, hem idare hukukunun, hem de kamu maliyesinin ilgi alan\u0131 i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r. E\u011fitim hizmetleri i\u00e7inde y\u00fcksek \u00f6\u011fretim hizmetlerinin \u00f6zel bir yeri vard\u0131r. Y\u00fcksek \u00f6\u011fretim hizmetleri \u00fclkemizde devlet \u00fcniversiteleri ve vak\u0131f \u00fcniversiteleri taraf \u0131ndan sunulmaktad\u0131r.<\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversitelerinin \u00e7e \u015fitli sorunlar\u0131 vard\u0131r. Bu sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda kaynak- harcama sorunlar\u0131 yer almaktad\u0131r. Bu makalede vak\u0131f \u00fcniversitelerinin finansal ve vergisel sorunlar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0<\/b><\/p>

Anahtar kelimeler : Kamu Hizmetleri, E\u011fitim Hizmetleri, Devlet \u00dcniversiteleri, Vak\u0131f \u00dcniversiteleri, Finansal Sorunlar, Vergisel Sorunlar.<\/p>

\u00a0<\/strong><\/p>

ABSTRACT <\/strong><\/p>

The need for information is as important as biological and physiological needs of the man. \u0130nformation is a fact that is acquired via education. Among public services, educational services have a significant role. Public services are within the coverage of both administrative law and public finance. In educational services, higher educational services are specifically important. In Turkey, the higher education is provided by state and foundation universities. Foundation universities have various problems, of which resource-expenditure problems are the principal ones.<\/p>

\u00a0<\/p>

Not: Bu makale 3-4 Nisan 2008 tarihlerinde At\u0131l\u0131m \u00dcniversitesi\u2019nce d\u00fczenlenen \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin 2003 Vizyonunda Vak\u0131f \u00dcniversiteleri Kongresi\u201dnde bildiri olarak sunulmu\u015ftur.<\/p>

\u00a0<\/p>

This paper discusses financial and tax-related problems of foundation universities.<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/strong><\/p>

KEY WORDS <\/strong><\/p>

Public Services, Educational Services, State Universities, Foundation Universities, Financial problems, tax-related problems. JEL Classification : JEL : 122-Educational finance, JEL : 123-Higher Education Research Institutions.<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/strong><\/p>

G\u0130R\u0130\u015e <\/strong><\/p>

Hem bireysel, hem de sosyal bir varl\u0131k olan insan\u0131n bilgi sahibi olma ihtiyac\u0131, biyolojik ve fizyolojik ihtiya\u00e7lar\u0131 kadar \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u0130nsan\u0131n bilgi sahibi olma iste\u011fi, e\u011fitim olgusu ile m\u00fcmk\u00fcn bulunmaktad\u0131r.<\/p>

Di\u011fer taraftan \u201crefah toplumu\u201dnun olu\u015fturulmas\u0131, ancak bilim ve teknolojiye hakim, bilim ve teknolojiyi ekonomik faydaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yetene\u011fi kazanm\u0131\u015f, kaliteli, se\u00e7kin insanlarla m\u00fcmk\u00fcn bulunmaktad\u0131r.<\/p>

Bu amac\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde, ilk ve orta \u00f6\u011fretimin yan\u0131nda y\u00fcksek\u00f6\u011fretim hizmetlerinin \u00f6zel bir konumu ve \u00f6nemi vard\u0131r. Bu noktada ilk \u00f6\u011fretimin temel, orta \u00f6\u011fretimin ise haz\u0131rlay\u0131c\u0131 rol\u00fc bulunmaktad\u0131r. Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 ise \u201crefah toplumu\u201dnun olu\u015fturulmas\u0131nda birer ihtisas mektebi rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015flerdir. Bu y\u00f6n\u00fc ile y\u00fcksek\u00f6\u011fretim hizmetleri, insan\u0131n mesleki ya\u015fant\u0131s\u0131nda ve ki\u015fisel geli\u015fiminde belirleyici bir konuma sahip bulunmaktad\u0131r.<\/p>

Kamu ekonomisi teorisinde yar\u0131 kamusal (kolektif) hizmetler grubunda bulunan e\u011fitim hizmetleri i\u00e7inde belirleyici bir konumu bulunan y\u00fcksek\u00f6\u011fretim hizmetleri, \u00fclkemizde devlet ve vak\u0131f \u00fcniversiteleri eliyle y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Ne var ki vak\u0131f \u00fcniversitelerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde finansal ve vergisel sorunlar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversitelerinin finansal sorunlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, kurulu\u015f yeri i\u00e7in arsa ve arazi temini, devletin katk\u0131 paylar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi ve kurucu vak\u0131flar\u0131n mali b\u00fcnyelerinin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversitelerinin vergisel sorunlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda ise \u00f6\u011frenci har\u00e7lar\u0131n\u0131n (katk\u0131 paylar\u0131n\u0131n) devlet \u00fcniversitelerinin aksine katma de\u011fer vergisine tabi tutulmas\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/p>

Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131, yukar\u0131da \u00f6zetle belirtilen finansal ve vergisel sorunlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n sunulmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/div>

\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, kamu hizmeti kavram\u0131 ve \u00e7e\u015fitleri a\u00e7\u0131klanarak, kamu ekonomisi teorisinde yar\u0131 kamusal hizmetler kategorisinde yer alan e\u011fitim hizmetleri ve bunlar\u0131n t\u00fcrleri ile finansman y\u00f6ntemleri \u00fczerinde durulacakt\u0131r. Zira vak\u0131f \u00fcniversitelerince sunulan y\u00fcksek\u00f6\u011fretim hizmetlerinin ortaya konulmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu durum \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>

\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise vak\u0131f \u00fcniversitelerinin finansal sorunlar\u0131 ele al\u0131nacakt\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede vak\u0131f \u00fcniversitelerinin mevcut finansal kaynaklar\u0131 (\u00f6\u011frenci katk\u0131 paylar\u0131, devlet katk\u0131lar\u0131 ve Hazine\u2019ce sa\u011flanan ucuz arsa temini) ile taraf\u0131m\u0131zca \u00f6nerilen potansiyel finansal kaynaklar (kurucu vak\u0131flar\u0131n mali b\u00fcnyelerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, devlet\u00e7e sa\u011flanan nakdi katk\u0131lar\u0131n iyile\u015ftirilmesi, Hazinenin daha uygun ko\u015fullarda, arsa ve arazi temini ile ba\u011f\u0131\u015f ve yard\u0131mlara i\u015flerlik kazand\u0131r\u0131lmas\u0131) normatif a\u00e7\u0131dan analiz edilecektir.<\/p>

\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise vak\u0131f \u00fcniversitelerinin vergisel sorunlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, s\u00f6z konusu e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n kurumlar vergisi, katma de\u011fer, vergisi emlak vergisi, motorlu ta\u015f\u0131tlar vergisi ile belediyelerce al\u0131nan \u00e7e\u015fitli vergiler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumlar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131larak, \u00f6zellikle devlet \u00fcniversitelerinin aksine \u00f6\u011frenci har\u00e7lar\u0131ndan (katk\u0131 paylar\u0131ndan) katma de\u011fer vergisi al\u0131nmas\u0131n\u0131n haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131na vurgu yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>

\u00c7al\u0131\u015fma, yukar\u0131da yer alan a\u00e7\u0131klama, analiz ve de\u011ferlendirmelerin \u00f6zetlendi\u011fi sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile son bulacakt\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

<\/p>

I. KAMU H\u0130ZMETLER\u0130 BA\u011eLAMINDA E\u011e\u0130T\u0130M H\u0130ZMETLER\u0130N\u0130N YER\u0130 VE \u00d6NEM\u0130 <\/strong><\/p>

Kamu ekonomisi teorisinde, e\u011fitim hizmetleri, kamu hizmetleri kapsam\u0131nda bulunan yar\u0131 toplumsal mal ve hizmetler kategorisinde bulunmaktad\u0131r.<\/p>

Kamu hizmeti kavram\u0131n\u0131n (e\u011fitim hizmetleri de dahil) tan\u0131m\u0131, i\u00e7eri\u011fi, \u00e7e\u015fitleri ve g\u00f6rd\u00fcrme y\u00f6ntemleri idare (y\u00f6netim) hukukunun, bunlar\u0131n finansman bi\u00e7imi ise kamu ekonomisi teorisinin ilgi alan\u0131 i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r.<\/p>

Bu itibarla, \u00f6ncelikle kamu hizmeti kavram\u0131 ve \u00e7e\u015fitlerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131, bunun ard\u0131ndan da e\u011fitim hizmetinin mahiyetinin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

A. KAMU H\u0130ZMET\u0130 KAVRAMI <\/strong><\/p>

Kamu hizmeti, idare hukukunun en temel kavramlar\u0131ndan birisidir. Kamu hizmeti, kamu y\u00f6netiminin u\u011fra\u015f\u0131 alan\u0131n\u0131n belirlenmesinde yard\u0131mc\u0131 olan bir kavramd\u0131r1<\/sup>. Ancak kamu hizmeti kavram\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131 konusunda \u00f6\u011fretide genel bir uzla\u015fma sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r. Kamu hizmeti kimi kez \u201ckamu kurulu\u015flar\u0131\u201d anlam\u0131nda kimi kez de \u201cfaaliyet, i\u015f, u\u011fra\u015f\u201d anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Zaman zaman da \u201cbelli bir usul\u00fc, hukuki rejimi\u201d ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O halde kamu hizmeti kavram\u0131 organik a\u00e7\u0131dan, maddi a\u00e7\u0131dan ve \u015fekli a\u00e7\u0131dan ifade edilebilmektedir.<\/p>

-Organik a\u00e7\u0131dan kamu hizmeti, belli bir g\u00f6revi y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere kamu t\u00fczel ki\u015fisi taraf\u0131ndan tahsis edilmi\u015f bulunan ajan ve vas\u0131talar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r2<\/sup>.<\/p>

Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesindeki \u201cHer T\u00fcrk kamu hizmetlerine girme hakk\u0131na sahiptir\u201d h\u00fckm\u00fcndeki kamu hizmeti kavram\u0131 ile devlet \u00f6rg\u00fct\u00fc kastedilmi\u015ftir. Ancak organik yakla\u015f\u0131m ge\u00e7erlili\u011fini g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yitirmi\u015ftir. \u201cKamu hizmeti\u201d nin mutlaka bir kamu kurulu\u015fu taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekmemekte, imtiyaz y\u00f6ntemiyle \u00f6zel ki\u015filerce de y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn hale gelmi\u015ftir.<\/p>

-Maddi a\u00e7\u0131dan kamu hizmeti, bu faaliyetin niteli\u011fine bak\u0131larak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re kamu hizmeti, giderilmesinde kamu yarar\u0131 olan toplumsal bir ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layan faaliyettir. Anayasa\u2019n\u0131n 47. maddesinde yer alan \u201cKamu hizmeti niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan \u00f6zel te\u015febb\u00fcsler \u2026 devletle\u015ftirilebilir\u201d h\u00fckm\u00fcndeki kamu hizmeti kavram\u0131, i\u015f, faaliyet, u\u011fra\u015f\u0131 anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ne var ki maddi yakla\u015f\u0131m da bug\u00fcn art\u0131k kamu hizmeti kavram\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya yetmemektedir. Zira, insan faaliyetleri, niteliklerine g\u00f6re de\u011fil, belli bir d\u00f6nemde ve belli bir yerde topluma egemen olan sosyal, siyasal ve ekonomik sisteme g\u00f6re kamusal veya \u00f6zel hizmet olarak ayr\u0131labilirler. Dolay\u0131s\u0131yla her insani faaliyet kamu hizmeti olmaya elveri\u015flidir.Bir faaliyet siyasi ve idari organlarca \u201ckamu hizmeti\u201d olarak kabul edilmemi\u015fse kamu hizmeti say\u0131lmayacakt\u0131r3<\/sup>.<\/p>

-\u015eekli a\u00e7\u0131dan kamu hizmeti ise belli bir usul\u00fc, hukuki rejimi ifade etmektedir. Buna g\u00f6re bir faaliyetin kamu hizmeti say\u0131labilmesi i\u00e7in kamu hizmetleri hukuki rejimine, yani kamusal y\u00f6netim usullerine tabi tutulmu\u015f olmas\u0131 gerekir. Ancak bu yakla\u015f\u0131m da di\u011ferleri gibi gev\u015femeye ve \u00e7\u00f6z\u00fclmeye do\u011fru yol alm\u0131\u015ft\u0131r. Sosyal devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n benimsenmesi sonucu, devletin ekonomik ve sosyal ya\u015fama m\u00fcdahil olmas\u0131 ile o zamana kadar \u00f6zel kesimce y\u00fcr\u00fct\u00fclen ekonomik ve sinai faaliyetler, kamu hizmeti haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f fakat bunlar kamu hukuku rejimine de\u011fil, \u00f6zel hukuk rejimine tabi tutulmu\u015flard\u0131r4<\/sup>.<\/p>

Yukar\u0131da k\u0131saca a\u00e7\u0131klanan farkl\u0131 yakla\u015f\u0131m ve anlay\u0131\u015flar da g\u00f6steriyor ki kamu hizmeti kavram\u0131 i\u00e7in ortak bir tan\u0131m yapmak olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fck arzetmektedir.<\/p>

Devlet anlay\u0131\u015f\u0131nda ve topluma sunulan hizmetlerin niceli\u011finde ve niteli\u011finde meydana gelen geli\u015fmelerin ve de\u011fi\u015fmelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda kamu hizmeti kavram\u0131 da yeni anlam ve i\u015flevler y\u00fcklenmektedir.<\/p>

Yasalar\u0131m\u0131zda a\u00e7\u0131k\u00e7a kamu hizmeti kavram\u0131na yer verilmedi\u011fi gibi, yarg\u0131 kararlar\u0131nda da \u00f6zg\u00fcn bir tan\u0131ma rastlanmamaktad\u0131r. \u00d6\u011fretide de ortak bir tan\u0131mlama yap\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>

Prof. Dr. Tahsin B. Balta, kamu hizmeti kavram\u0131n\u0131, \u201cbir kamu kurumunun ya kendisi taraf\u0131ndan, ya da yak\u0131n g\u00f6zetimi alt\u0131nda \u00f6zel giri\u015fim eliyle kamuya sa\u011flanan hizmet\u201d olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r5<\/sup>. Ord. Prof. Dr. S\u0131d\u0131k Sami Onar, kamu hizmeti kavram\u0131n\u0131 \u201cdevlet veya di\u011fer kamu t\u00fczel ki\u015fileri taraf\u0131ndan veya bunlar\u0131n g\u00f6zetimi ve denetimi alt\u0131nda genel ve ortak ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamak ve gidermek, kamu yarar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f ve topluma sunulmu\u015f s\u00fcrekli ve d\u00fczenli faaliyetler\u201d olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r6<\/sup>.<\/p><\/blockquote>

Anayasa Mahkemesi de 9.2.1994 tarihli ve E.94\/43, K.94\/42-2 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile Onar\u2019\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 yinelemi\u015ftir7<\/sup>.<\/p>

\u00a0<\/p>

B. KAMU H\u0130ZMET\u0130N\u0130N \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130 <\/strong><\/p>

Kamu hizmeti kavram\u0131n\u0131n mevzuat\u0131m\u0131zda, yarg\u0131 kararlar\u0131nda ve \u00f6\u011fretide, genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f ortak bir tan\u0131m\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131, bizleri kavram\u0131n \u00f6zelliklerine ba\u015fvurmay\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Kamu hizmetlerinin \u00f6zellikleri a\u015fa\u011f\u0131da k\u0131saca a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>

-Kamuya yararl\u0131 bir hizmettir : Kamu hizmeti kamu yarar\u0131na i\u015fleyen bir hizmettir. Kamuya dolayl\u0131 olarak yararl\u0131 hizmetler kamu hizmeti say\u0131lmaz. \u00d6rne\u011fin kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6zel mallar\u0131na ili\u015fkin hizmetler dolayl\u0131 nitelikte oldu\u011fundan kamu hizmeti say\u0131lmazlar.<\/p>

-Nesnel bir hizmettir : Kamu hizmetlerinden yararlanmada e\u015fitlik ilkesi g\u00f6zetilir. K\u0131saca birey hizmetten yararlanan konumundad\u0131r. Ancak kamu hizmetlerinden yararlananlar\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin zarar\u0131na olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>

-S\u00fcrekli bir hizmettir : Kamu hizmetlerinin ortak \u00f6zelliklerinden biriside bu hizmetlerin s\u00fcrekli (kesintisiz) ve d\u00fczenli olarak ifa edilmesidir. Kamu g\u00f6revlileri i\u00e7in getirilen g\u00f6rev yasa\u011f\u0131 bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin bir tezah\u00fcr\u00fc olarak belirmi\u015ftir.<\/p>

-De\u011fi\u015fken ve geli\u015fen bir hizmettir : Kamu hizmetleri geli\u015fen toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fme g\u00f6steren ve bu ihtiya\u00e7lara uyarlanabilen faaliyetlerdir. Bu itibarla kamu hizmetlerinin \u00f6rg\u00fctlenmesinde ve i\u015fleyi\u015finde yeni y\u00f6ntemlere, ara\u00e7, gere\u00e7lere ve d\u00fczenlemelere ba\u015fvurulmas\u0131 gerekir.<\/p>

-Kamu kurulu\u015funca veya onlar\u0131n g\u00f6zetimi alt\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir hizmettir : Kamu hizmetleri ya kamu t\u00fczel ki\u015fileri taraf\u0131ndan, ya da onun denetimi veya g\u00f6zetimi alt\u0131nda \u00f6zel ki\u015filerce sunulur. Zaman i\u00e7inde kamu hizmetleri kamu kesiminin d\u0131\u015f\u0131na ta\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6zel kesimce de y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr olmu\u015ftur. Ancak, kamu kesiminin bu faaliyetleri s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde denetim alt\u0131nda bulundurmas\u0131 gerekir.<\/p>

-Kamusal finansmana tabi bir hizmettir : Kamu hizmetleri kural olarak vergi ve benzeri kamu gelirleri ile finanse edilirler. Ancak, devlet finansman s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 nedeniyle hizmetten yararlananlardan, \u201char\u00e7\u201d veya \u201ckat\u0131l\u0131m bedeli\u201d ad\u0131 alt\u0131nda bir tak\u0131m ek \u00f6demelerde bulunmalar\u0131n\u0131 isteyebilir. \u00dcniversite \u00f6\u011frencilerinden al\u0131nan \u00f6\u011frenci katk\u0131lar\u0131 buna \u00f6rnek te\u015fkil eder. Anayasa Mahkemesi 18.2.1985 tarihli ve E. 1984\/9, K. 1985\/4 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile \u201ckarayollar\u0131 ve k\u00f6pr\u00fclerden al\u0131nan ge\u00e7i\u015f paralar\u0131 ile kimi hastane \u00fccretlerini\u201d bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirmi\u015ftir8<\/sup>.<\/p>

-Siyasal tercihlere g\u00f6re belirlenen bir hizmettir : Kamu hizmetleri kamusal karar alma s\u00fcreci i\u00e7inde belirlenen bir hizmettir. Bu nokta da bir hizmetin kamu hizmeti niteli\u011fine b\u00fcr\u00fcnmesinde yasa koyucunun iradesi rol oynamaktad\u0131r. Yasama organ\u0131 veya onun yetkili k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 idari organlar, kamusal ihtiya\u00e7lar\u0131n gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda, herhangi bir alan\u0131 yasal \u00e7er\u00e7eve i\u00e7ine alarak kamu hizmeti kurabilir9.<\/sup> Bir kamu hizmetinin kurulmas\u0131 belli bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn kurulmas\u0131n\u0131 da gerekli k\u0131lar. Bu \u00f6rg\u00fct de her halde kanunla kurulur. \u00d6zetle, kamu hizmetlerinin belirlenmesinde asli yetki yasama organ\u0131n\u0131nd\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

C. KAMU H\u0130ZMETLER\u0130N\u0130N T\u00dcRLER\u0130 <\/strong><\/p>

Kamu hizmetleri, idare hukuku ve kamu ekonomisi teorisince ayr\u0131 ayr\u0131 tasnife tabi tutulmu\u015ftur. \u0130dare hukuku, kamu hizmetlerini, bunlar\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclme bi\u00e7imini esas ald\u0131\u011f\u0131ndan konular\u0131 itibariyle s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131rken, kamu ekonomisi teorisi, bunlar\u0131n finansman bi\u00e7imini \u00f6n planda tutarak i\u015flevsel a\u00e7\u0131dan s\u0131n\u0131fland\u0131rm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

1. Konular\u0131 A\u00e7\u0131s\u0131ndan Kamu Hizmetleri <\/strong><\/p>

\u0130dare hukukunun benimsedi\u011fi tasnif bi\u00e7imine g\u00f6re, kamu hizmetleri, idari, iktisadi ve sosyal kamu hizmetleri ile bilimsel-k\u00fclt\u00fcrel kamu hizmetlerinden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

a. \u0130dari (Y\u00f6netsel) Kamu Hizmetleri <\/strong><\/p>

\u0130dari kamu hizmetleri, kamu y\u00f6netiminin yani idarenin geleneksel hizmetleridir. Savunma, adalet, sa\u011fl\u0131k ve bay\u0131nd\u0131rl\u0131k hizmetleri gibi. E\u011fitim hizmetleri de bu kategoride yer al\u0131r. Bu t\u00fcr hizmetler kural olarak kamu hukuku kurallar\u0131 i\u00e7inde ve kamusal y\u00f6netim usulleri \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. \u0130dari kamu hizmetleri t\u00fcm unsurlar\u0131 ile kamu hukuku rejimine tabidir. Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 da idari yarg\u0131n\u0131n g\u00f6rev alan\u0131 i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r. \u00dcniversiteler bir idari kamu hizmeti y\u00fcr\u00fctmektedirler10<\/sup>.<\/p>

\u00a0<\/p>

b. \u0130ktisadi Kamu Hizmetleri <\/strong><\/p>

\u0130ktisadi kamu hizmetleri, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren ortaya \u00e7\u0131kan ekonomik ve s\u0131nai nitelikli bir tak\u0131m hizmetlerdir. Bu hizmetler, bir taraftan \u00f6zel faaliyetlere benzerken, di\u011fer taraftan da kamu hizmeti niteli\u011fini korumaktad\u0131r. Bunlar i\u00e7 i\u015flemlerinde kamu hukuku kurallar\u0131na tabi iken, tedarik ve sunum bi\u00e7imi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zel hukuk kurallar\u0131na tabidir. Ancak bu durum, hizmetin kamusal niteli\u011fini bozmamaktad\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

c. Sosyal Kamu Hizmetleri <\/strong><\/p>

Sosyal kamu hizmetleri, devlet ve di\u011fer kamu t\u00fczel ki\u015fileri taraf\u0131ndan eskiden beri y\u00fcr\u00fct\u00fclen, sosyal yard\u0131m ve sosyal g\u00fcvenlik hizmetleri, i\u015f ve i\u015f\u00e7i bulma hizmetleri ve fakirlerin korunmas\u0131 ve kollanmas\u0131 gibi faaliyetleri i\u00e7ermektedir. Bu hizmetler ikinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra geli\u015fen \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenine ve benzeri sosyal g\u00fcvenli\u011fe ili\u015fkin faaliyetlerdir. Sosyal kamu hizmetlerinde de idari kamu hizmetleri gibi kamu yarar\u0131 a\u011f\u0131r basmaktad\u0131r. K\u00e2rl\u0131l\u0131k ve verimlilik kayg\u0131s\u0131 sosyal kamu hizmetlerinde ge\u00e7erli de\u011fildir. Bu hizmetlerde iktisadi kamu hizmetlerine benzer bir kat\u0131lma pay\u0131 (i\u015f\u00e7ilik primi gibi) da s\u00f6z konusudur.<\/p>

\u00a0<\/p>

d. Bilimsel-K\u00fclt\u00fcrel Kamu Hizmetleri <\/strong><\/p>

Bilimsel-k\u00fclt\u00fcrel kamu hizmetleri, kamu y\u00f6netiminin (idarenin) yak\u0131n zamanlarda genellikle \u00f6zel faaliyete konu olan bilimsel ve teknik ara\u015ft\u0131rmalara, m\u00fczik, resim, tiyatro, bale gibi sanat ve k\u00fclt\u00fcr hareketlerine el atmas\u0131 sonucunda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan faaliyetlerdir11<\/sup>. Ne var ki bu t\u00fcr kamu hizmetleri, kamu hukukunun kat\u0131 kal\u0131plar\u0131 i\u00e7inde y\u00fcr\u00fct\u00fclemezler. Bu hizmetler i\u00e7in \u00f6zerk kurulu\u015flar olu\u015fturulmu\u015ftur. Bunlara \u00f6rnek olarak T\u00dcB\u0130TAK ve Devlet Tiyatrolar\u0131 g\u00f6sterilebilir.<\/p>

\u00a0<\/p>

2. \u0130\u015flevsel A\u00e7\u0131dan Kamu Hizmetleri <\/strong><\/p>

Kamu ekonomisi teorisinin benimsedi\u011fi tasnif bi\u00e7imine g\u00f6re, kamu hizmetleri tam kamusal hizmetler, yar\u0131 kamusal (karma) hizmetler, \u00f6zel hizmetler ile erdemli hizmetler \u015feklinde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>

\u0130\u015flevsel (fonksiyonel) a\u00e7\u0131dan kamu hizmetleri hakk\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6zet bilgiler verilmi\u015ftir.<\/p>

\u00a0<\/p>

a. Tam Kamusal Hizmetler <\/strong><\/p>

Tam kamusal hizmetler, devlet taraf\u0131ndan \u00fcretilmez ise, ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc \u00fcretilmeyecek nitelikteki hizmetlerdir. Bunlara kolektif hizmetler de denilmekte, faydalar\u0131 b\u00f6l\u00fcnemeyen, pazarlanamayan, piyasa konusu olamayan ve kamusal kararla \u00fcretilen hizmetlerdir12<\/sup>. Bunlara \u00f6rnek olarak, savunma, adalet, diplomasi, genel kolluk ve altyap\u0131 hizmetleri g\u00f6sterilebilir. Bunlar \u00fccretsiz sunulmakta ve vergilerle finanse edilmektedir.<\/p>

\u00a0<\/p>

b. Yar\u0131 Kamusal Hizmetler <\/strong><\/p>

Yar\u0131 kamusal hizmetler, devlet veya di\u011fer kamu t\u00fczel ki\u015filerince \u00fcretilmekle birlikte, tam kamusal nitelikte de\u011fillerdir. Bunlar, b\u00f6l\u00fcnebilir ve pazarlanabilir nitelikteki hizmetlerdir. Bu niteliklerinden dolay\u0131 fiyatland\u0131r\u0131labilirler. Yar\u0131 kamusal hizmetlerin ba\u015fl\u0131ca \u00f6zelli\u011fi, bu hizmetlerden yararlananlara do\u011frudan yararlar\u0131 yan\u0131nda, toplum \u00fcyelerine sa\u011flad\u0131klar\u0131 marjinal ya da ek katk\u0131lard\u0131r. K\u0131sacas\u0131, bu hizmetler d\u0131\u015fsall\u0131klar meydana getirirler.<\/p>

Bu hizmetlerin topluma yararlar\u0131, tam kamusal hizmetlere, bireylere katk\u0131lar\u0131 ise \u00f6zel hizmetlere benzer. Nitelikleri gere\u011fi bu t\u00fcr hizmetlere \u201ckarma\u201d veya \u201cyar\u0131 toplumsal\u201d hizmetler ad\u0131 verilmektedir. Bu t\u00fcr hizmetlerin b\u00f6l\u00fcnebilme \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131, fiyatland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u0131\u015flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn bulunmaktad\u0131r13<\/sup>.<\/p>

Yar\u0131 kamusal hizmetlere \u00f6rnek olarak sa\u011fl\u0131k hizmetleri, \u00e7evre hizmetleri g\u00f6sterilebilir. E\u011fitim hizmetleri de yar\u0131 kamusal hizmetler kategorisinde yer al\u0131r. Yar\u0131 kamusal hizmetler ulusal d\u00fczeyde olabilece\u011fi gibi, b\u00f6lgesel (yerel) d\u00fczeyde de sunulabilen hizmetlerdir14<\/sup>.<\/p>

\u00a0<\/p>

c. \u00d6zel Hizmetler <\/strong><\/p>

Devletin ekonomik ya\u015fama girmesinin veya ona y\u00f6n vermesinin bir sonucu olarak, kamusal ve yar\u0131 kamusal hizmetler yan\u0131nda \u00f6zel hizmetler de \u00fcretmesi g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede elektrik , su, haberle\u015fme ve ula\u015f\u0131m hizmetleri devlet veya di\u011fer kamu t\u00fczel ki\u015fileri (genellikle K\u0130T\u2019ler) taraf\u0131ndan sunulabilmektedir. Bunlar, b\u00f6l\u00fcnebilir, pazarlanabilir ve fiyatland\u0131r\u0131labilir hizmetlerdir. Bu hizmetler, \u00f6zel nitelikte olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, kamu yarar\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 ile devlet\u00e7e \u00fcretilmekte ve pazarlanmaktad\u0131r. Esas yap\u0131s\u0131 itibariyle piyasaya b\u0131rak\u0131lacak baz\u0131 hizmetlerin devlet\u00e7e \u00fcretilmesi daha uygun g\u00f6r\u00fclmekte ve etkinlik sa\u011flanabilmektedir.<\/p>

\u00a0<\/p>

e. Erdemli Hizmetler <\/strong><\/p>

Erdemli hizmetler, gerek toplumsal ve gerekse bireysel a\u00e7\u0131dan \u00f6zellikli, \u00f6ncelikli ya da \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olan, vazge\u00e7ilmez nitelikteki hizmetler olarak ifade edilebilir15<\/sup>.<\/p>

Bunlar ya do\u011frudan devlet\u00e7e bedelsiz olarak topluma sunulmakta ve finansman\u0131 vergilerle sa\u011flanmakta ya da piyasa fiyat\u0131n\u0131n alt\u0131nda pazarlanmaktad\u0131r. Piyasa konusu olmayan bu hizmetleri, devlet onlar ad\u0131na bir vasi gibi hareket ederek tercih etmektedir. Sosyal konut uygulamas\u0131, dispanser hizmetleri, uyu\u015fturucu ve alkoll\u00fc i\u00e7ecekler gibi. Birey ve toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan yararl\u0131 veya sak\u0131ncal\u0131 hizmetlerin d\u00fczenlenmesini devlet \u00fcstlenmi\u015ftir. Bu hizmetlere vesayet alt\u0131ndaki hizmetler de denilir16<\/sup>.<\/p>

\u201cHi\u00e7 kimse, kamu hizmetinin tart\u0131\u015f\u0131lmaz bir
tan\u0131m\u0131n\u0131 yapamam\u0131\u015ft\u0131r. Yasama bunu kendine
tasa edinmemi\u015f, yarg\u0131 yapmak istememi\u015f, \u00f6\u011freti
ba\u015faramam\u0131\u015ft\u0131r\u201d.
D. Truchet

<\/div>

D. E\u011e\u0130T\u0130M KAVRAMI VE \u00d6NEM\u0130 <\/strong><\/p>

S\u00f6zc\u00fck olarak \u201cbelli bir bilim veya sanat dal\u0131nda yeti\u015fme kendini geli\u015ftirme ve e\u011fitme i\u015fi\u201d anlam\u0131na gelen17<\/sup> e\u011fitim kavram\u0131, zaman i\u00e7inde bireylerce farkl\u0131 \u015fekillerde alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>

\u00c7a\u011fda\u015f anlamda e\u011fitim kavram\u0131, davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fimi, bireyin belirli hedefler y\u00f6n\u00fcnde maksatl\u0131 olarak kendi ya\u015fant\u0131s\u0131 yoluyla davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesi, bireysel yeteneklerin \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerden birey ve toplum i\u00e7in uygun ve dengeli olarak geli\u015ftirmesi anlam\u0131na gelir. \u00d6zde \u00e7ok kapsaml\u0131 ve karma\u015f\u0131k olan e\u011fitim kavram\u0131 incelendi\u011finde plan, hedef, psiko-sosyal k\u00fclt\u00fcrlenme, davran\u0131\u015f de\u011fi\u015ftirme gibi kavramlar i\u00e7erir18<\/sup>.<\/p>

E\u011fitim esas itibariyle, bireyin davran\u0131\u015flar\u0131nda kendi ya\u015fant\u0131s\u0131 yoluyla veya bilin\u00e7li olarak de\u011fi\u015fme meydana getirme s\u00fcrecidir.<\/p>

Davran\u0131\u015f, ya\u015fant\u0131, ama\u00e7 ve s\u00fcre\u00e7 terimleri e\u011fitimin niteli\u011fini belirleyen temel unsurlard\u0131r19<\/sup>.<\/p>

E\u011fitim, insanl\u0131\u011f\u0131n do\u011fu\u015fundan beri daima olagelmi\u015ftir. E\u011fitim okul d\u0131\u015f\u0131nda da devam eden bir s\u00fcre\u00e7 olup, birey sosyal ve do\u011fal \u00e7evre ile de s\u00fcrekli etkile\u015fim halindedir.<\/p>

\u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fclen h\u0131zl\u0131 geli\u015fme ve de\u011fi\u015fmeler insan\u0131 bir \u00e7ok y\u00f6nden etkilemektedir. Bu geli\u015fmeler ve de\u011fi\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fct\u00fcn toplumlar nitelikli insan g\u00fcc\u00fc yeti\u015ftirmek zorundad\u0131r. E\u011fitim nitelikli insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeti\u015ftirilmesinde, insan\u0131n ki\u015filik ve karakterinin olu\u015fmas\u0131nda temel etkendir. Bu bak\u0131mdan her insan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 e\u011fitim ortam\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak belirginle\u015fmekte ve \u00f6tekilerden ayr\u0131lmaktad\u0131r. B\u00f6ylece k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar do\u011fmaktad\u0131r.<\/p>

E\u011fitimin \u00f6neminin s\u00fcrekli artmas\u0131, onun programl\u0131 olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini zorunlu hale getirmi\u015ftir. E\u011fitimde programlama kavram\u0131, \u00f6\u011fretim s\u00fcreci i\u00e7inde \u00f6\u011fretmenin izleyece\u011fi derslerin konular\u0131n\u0131 ve zaman i\u00e7inde da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir liste anlam\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7a\u011fda\u015f anlamda e\u011fitim program\u0131 kavram\u0131, bireyin her hangi bir e\u011fitim a\u015famas\u0131nda, davran\u0131\u015flar\u0131nda istenen de\u011fi\u015fiklikleri geli\u015ftirmek \u00fczere gerek okul i\u00e7inde gerek okul d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lacak etkinliklerin d\u00fczenlenip geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik t\u00fcm \u00e7abalar\u0131 kapsamaktad\u0131r.<\/p>

Her \u00fclke ya da toplum nitelikli insan g\u00fcc\u00fc ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak, genel k\u00fclt\u00fcr d\u00fczeyini artt\u0131rmak v.b. nedenlerle kendi e\u011fitim sistemini kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu e\u011fitim sisteminin \u00fc\u00e7 temel \u00f6\u011fesi; \u00f6\u011frenci, \u00f6\u011fretmen ve programd\u0131r. Bu \u00f6\u011feler aras\u0131nda uyum sa\u011flanarak en bilgili ve k\u00fclt\u00fcrl\u00fc toplum olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r20<\/sup> .<\/p>

\u00a0<\/p>

E. E\u011e\u0130T\u0130M H\u0130ZMETLER\u0130N\u0130N T\u00dcRLER\u0130 <\/strong><\/p>

E\u011fitim \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilmektedir.<\/p>

-E\u011fitimin s\u00fcreklili\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan; \u00f6rg\u00fcn e\u011fitim, yayg\u0131n e\u011fitim,<\/p>

-E\u011fitimin planlanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan; formal e\u011fitim, informal e\u011fitim,<\/p>

-E\u011fitimin mekan\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan; yurti\u00e7i e\u011fitim, yurtd\u0131\u015f\u0131 e\u011fitim,<\/p>

-E\u011fitimin a\u015famalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan; okul \u00f6ncesi e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, ilk e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, orta e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, y\u00fcksek e\u011fitim-\u00f6\u011fretim.<\/p>

E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kavramlar\u0131, ayr\u0131 ayr\u0131 kullan\u0131lsa da genel olarak birbirini tamamlayan kavramlard\u0131r. Ancak genel kabul g\u00f6ren anlay\u0131\u015fa g\u00f6re, e\u011fitim, \u00f6\u011fretimi de kapsayan daha geni\u015f bir kavramd\u0131r.<\/p>

Ara\u015ft\u0131rmam\u0131za konu olan y\u00fcksek e\u011fitim-\u00f6\u011fretim ise, 2547 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanununda \u201cmilli e\u011fitim sistemi i\u00e7inde, orta\u00f6\u011fretime dayal\u0131, en az d\u00f6rt yar\u0131 y\u0131l\u0131 kapsayan her kademedeki e\u011fitim-\u00f6\u011fretimin t\u00fcm\u00fcd\u00fcr\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>

Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 ise, \u00fcniversiteler ile y\u00fcksek teknoloji enstit\u00fcleri ve bunlar\u0131n b\u00fcnyesinde yer alan fak\u00fclteler, enstit\u00fcler, y\u00fcksekokullar, konservatuvarlar, meslek y\u00fcksekokullar\u0131 ile uygulama ve ara\u015ft\u0131rma merkezleridir.<\/p>

Sanayi devriminin ba\u015flamas\u0131 ile birlikte geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde ve \u00f6zellikle Avrupa\u2019da teknik bilgilerle donat\u0131lm\u0131\u015f, bilgi ve beceri sahibi kalifiye personele olan talep, okulla\u015fma s\u00fcrecine h\u0131z kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak kurulan \u00fcniversitelerden yeti\u015fen kadrolar, bat\u0131n\u0131n bilim ve teknolojide oldu\u011fu kadar ekonomide de zenginle\u015fmesine \u00f6nderlik etmi\u015flerdi. Uluslar\u0131n do\u011fal zenginlikleri olan madenler, akarsular, verimli topraklar giderek azalmakta, buna kar\u015f\u0131l\u0131k insan kaynaklar\u0131 \u00e7o\u011falmaktad\u0131r.<\/p>

\u0130nsan kaynaklar\u0131n\u0131n yeti\u015ftirilip, yetenekli ve de\u011fer yaratacak becerilerle donat\u0131lmas\u0131, bireylerin mutlulu\u011fu ve refah\u0131 i\u00e7in gerekli oldu\u011fu gibi, globalle\u015fen d\u00fcnyada \u00fclkenin kalk\u0131nmas\u0131 ve gelece\u011finin garantisi i\u00e7in de gerekli ve zorunlu olmaktad\u0131r. Bu ve benzeri nedenlerle y\u00fcksek\u00f6\u011fretim hizmetlerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve daha kaliteli hale getirilmesi gerekmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fitim, kalk\u0131nman\u0131n en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan biridir; \u00fclkenin siyasal-toplumsal, ekonomik ve bilimsel kurumlar\u0131n \u00fcretim kapasitesini artt\u0131ran bir s\u00fcre\u00e7tir. E\u011fitim ile toplum refah\u0131 ve bireyin erdemi y\u00fckseltilerek bireye ki\u015filik kazand\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilgi, en \u00f6nemli servet kayna\u011f\u0131 kabul edilmektedir. Geli\u015fen teknoloji ve icatlar ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131 h\u0131zla de\u011fi\u015ftirmektedir. Bilginin \u00f6nemi artt\u0131k\u00e7a; y\u00fcksek \u00f6\u011frenim de bundan pay\u0131n\u0131 almaktad\u0131r. Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim art\u0131k pek \u00e7ok i\u015f i\u00e7in birincil ko\u015ful haline gelmi\u015ftir. Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda \u00fcretilen bilginin kalitesi ve ekonomide kullan\u0131labilirli\u011fi, ulusal rekabet g\u00fcc\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati bir \u00f6neme sahiptir.. Bu durum, geli\u015fmekte olan \u00fclkeler i\u00e7in \u00f6nemli bir sorundur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fclkelerde y\u00fcksek\u00f6\u011fretim b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6z ard\u0131 edilmi\u015ftir.<\/p>

Belirlenen hedeflere ula\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in bir \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn a\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. Ancak y\u00fcksek \u00f6nemi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman bu g\u00fc\u00e7l\u00fcklerin a\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yarat\u0131c\u0131 ve kararl\u0131 ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 gereklidir. Daha iyi bir planlama ve y\u00fcksek standartlarda y\u00f6neticilerin e\u015fli\u011finde yeni bir vizyon yarat\u0131lmal\u0131, kamu ve \u00f6zel olmak \u00fczere t\u00fcm unsurlar seferber edilmelidir. Zira bireylere verilen e\u011fitim, insan sermayesine yap\u0131lan yat\u0131r\u0131md\u0131r21<\/sup>.<\/p>

\u201cBir insan\u0131n hayat\u0131ndaki en \u00f6nemli olay, kendi
benli\u011finin bilincine vard\u0131\u011f\u0131 and\u0131r. Bu olay\u0131n
sonu\u00e7lar\u0131 en b\u00fcy\u00fck iyili\u011fe de yol a\u00e7abilir, en
korkun\u00e7 \u015feylere de\u2026\u201d
Stefan Zweig

<\/div>

F. Y\u00dcKSEK E\u011e\u0130T\u0130M-\u00d6\u011eRET\u0130M H\u0130ZMETLER\u0130N\u0130N F\u0130NANSMAN Y\u00d6NTEMLER\u0130 <\/strong><\/p>

Bir kamu hizmeti olan e\u011fitim, \u00fclkelerin sosyal, ekonomik ve siyasal yap\u0131s\u0131na uygun olarak de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde finanse edilmektedir. Zira devlet genel olarak e\u011fitim hizmetlerinin temel sunucusudur. Bu y\u00fczden finansman y\u00f6ntemleri de devletin yap\u0131s\u0131na uygun olarak \u015fekillenmektedir22<\/sup>.<\/p>

\u00a0<\/p>

1. Kamu Kaynaklar\u0131yla Finansman <\/strong><\/p>

Y\u00fcksek \u00f6\u011fretimin kamu kaynaklar\u0131 ile finansman\u0131, ya do\u011frudan do\u011fruya kamu b\u00fct\u00e7eleri ile ya da dolayl\u0131 olarak burs ve kredi sistemi finanse edilmektedir.<\/p>

Birinci sistemde, \u00fcniversitelerin bina, d\u00f6\u015feme demirba\u015f ve yat\u0131r\u0131m harcamalar\u0131 yan\u0131nda do\u011frudan e\u011fitim-\u00f6\u011fretime d\u00f6n\u00fck \u00f6\u011frenci maliyetleri de devlet\u00e7e \u00fcniversite b\u00fct\u00e7elerine tahsis edilen \u00f6deneklerle kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Bu sisteme \u201cdo\u011frudan finansman\u201d ad\u0131 verilmektedir.<\/p>

\u0130kinci sistemde ise, devlet yard\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretim hizmeti veren \u00fcniversitelere do\u011frudan \u00f6denmesi yerine, onu t\u00fcketebilecek olanlara (\u00f6\u011frenciler veya aileleri) yap\u0131lmas\u0131 esas\u0131na dayanan dolayl\u0131 bir uygulamad\u0131r. Bu sistemde toplanan vergilerle kayna\u011f\u0131 olu\u015fturulan kuponlar sayesinde, aileler istedikleri okulu se\u00e7ebilmekte, okullar aras\u0131nda rekabet geli\u015fmekte ve d\u00fc\u015f\u00fck gelirli aileler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6zel okullara g\u00f6nderebilme imkan\u0131na sahip olmaktad\u0131rlar23<\/sup>.<\/p>

Birbirine benzemekle birlikte, M. Friedman\u2019\u0131n \u201cPiyasa Modeli\u201d, C. Jenck\u2019in \u201cDenkle\u015ftirici Piyasa Modeli\u201d ve H.M. Levin\u2019in \u201c\u00d6zel Organizasyon Modeli\u201d gibi farkl\u0131 kupon y\u00f6ntemleri s\u00f6z konusudur24<\/sup>.<\/p>

\u00a0<\/p>

2. Har\u00e7larla Finansman <\/strong><\/p>

Gerek \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131, gerekse kamu kaynaklar\u0131n\u0131n tahsisinde ya\u015fanan darbo\u011fazlar nedeniyle, y\u00fcksek\u00f6\u011fretime ayr\u0131lan \u00f6deneklerin art\u0131r\u0131larak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu durum y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131 kamudan daha fazla kaynak talep etmek yerine, kamu d\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklar bulma \u00e7abas\u0131na itmektedir.<\/p>

Y\u00fcksek \u00f6\u011fretimde adalet konusunda ya\u015fanan tart\u0131\u015fmalar, y\u00fcksek \u00f6\u011fretim hizmetinin maliyetinin en az\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, ald\u0131\u011f\u0131 daha \u00fcst e\u011fitim nedeniyle, daha iyi gelir elde edebilme potansiyeli kazanan \u00f6\u011frencilerce kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fine y\u00f6neltmi\u015ftir25<\/sup>.<\/p>

Har\u00e7larla finansman, ailelerin zorunlu katk\u0131s\u0131, hay\u0131r kurumlar\u0131n\u0131n (vak\u0131f ve dernekler) ve i\u015fverenlerin sa\u011flad\u0131klar\u0131 burslar, bankalar\u0131n har\u00e7lar\u0131 kredilendirmesi, devlet kredi ve burslar\u0131, mezun vergileri, sosyal g\u00fcvenlik t\u00fcr\u00fc bor\u00e7lanma gibi de\u011fi\u015fik \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r26<\/sup>.<\/p>

\u00d6te yandan har\u00e7 uygulamas\u0131n\u0131 destekleyen g\u00f6r\u00fc\u015fler, har\u00e7lar\u0131n yar\u0131 kamusal hizmetlerin \u00f6zel de\u011ferlerinin t\u00fcketimi i\u00e7in konulmas\u0131 gerekti\u011fine dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Y\u00fcksek \u00f6\u011fretimde har\u00e7 uygulamas\u0131n\u0131 gerektiren nedenlerden birisi de, \u00fcniversiteyi kazanma \u015fans\u0131 olan kesimin \u00e7o\u011funlu\u011funun y\u00fcksek gelir gruplar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131ndan olu\u015fmas\u0131d\u0131r27<\/sup>.<\/p>

Har\u00e7 uygulamas\u0131n\u0131 savunanlar, y\u00fcksek \u00f6\u011fretim hizmetinden bireylerin fayda sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131 ve bu maliyetin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn vergi m\u00fckellefleri taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 gerekti\u011fini, aksi takdirde gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n bozulaca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmekte, buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar ise e\u011fitimin gelir seviyelerine ba\u011fl\u0131 olmadan bireylerin bilgi ve becerilerini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve iktisadi b\u00fcy\u00fcmenin \u00f6nemli bir unsurunu te\u015fkil etti\u011fini, bu nedenle y\u00fcksek \u00f6\u011fretimin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle vergilerle finanse edilmesini \u00f6nermektedirler.<\/p>

\u00a0<\/p>

3. \u00d6zel Kaynaklarla Finansman <\/strong><\/p>

Y\u00fcksek \u00f6\u011fretim hizmetlerine kamu deste\u011finin gittik\u00e7e azalmas\u0131 ve bu deste\u011fin baz\u0131 durumlarda gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 bozma y\u00f6n\u00fcndeki etkisi nedeniyle, \u00f6zel kaynaklarla finansman y\u00f6ntemi \u00f6nem kazanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>

Y\u00fcksek \u00f6\u011fretimde \u00f6zel kaynaklarla finansman, \u00f6zel y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n te\u015fviki veya kamu y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n \u00f6zel gelir yaratma imkanlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ile m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir.<\/p>

Bu \u00e7er\u00e7evede k\u00e2ra dayal\u0131 e\u011fitim kurumlar\u0131, geleneksel e\u011fitim kurumlar\u0131 ile rekabete girmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6te yandan \u00f6zel y\u00fcksek \u00f6\u011fretimin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde devlet\u00e7e finanse edildi\u011fi \u00fclkelerde \u00f6zel-kamu \u00fcniversitesi ayr\u0131m\u0131 yapmak giderek zorla\u015fmaktad\u0131r. Bu durum \u00f6zellikle \u0130ngiltere ve Hollanda\u2019da \u00f6zel (dini) kurumlarca kurulan \u00fcniversiteler i\u00e7in ge\u00e7erlidir. \u0130ngiltere\u2019de bunlar\u0131n hepsi kamu \u00fcniversitesi olarak kabul edilmektedir.<\/p>

Kamu y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 har\u00e7 rakamlar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131k\u00e7a, kamu ve \u00f6zel y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 birbirine benzer hale gelmektedir. \u00d6zel y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 uzun s\u00fcreden beri Japonya, G\u00fcney Kore, Tayvan ve Filipinler\u2019de y\u00fcksek \u00f6\u011fretim hizmetlerinin sunulmas\u0131nda \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r. Brezilya, Meksika, Kolombiya, Peru ve Venezuella gibi Latin Amerika \u00fclkelerinde kamu y\u00fcksek \u00f6\u011fretim sisteminden \u00f6zel \u00f6\u011fretim sistemine \u00e7ok \u00f6nemli bir ge\u00e7i\u015f ya\u015fanmaktad\u0131r. \u00d6yle ki \u00f6zel y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda okuyan \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131n\u0131n toplam \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 i\u00e7indeki pay\u0131, Filipinler\u2019de % 95\u2019e, Brezilya\u2019da %70\u2019e, Bel\u00e7ika\u2019da %60\u2019a, Kolombiya\u2019da %50\u2019ye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r28<\/sup>.<\/p>

\u00a0<\/p>

4. \u00dcniversite-Sanayi \u0130\u015fbirli\u011fiyle Finansman <\/strong><\/p>

Bug\u00fcn geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki \u00fcniversiteler; klasik e\u011fitim-\u00f6\u011fretim hizmetlerini y\u00fcr\u00fcten kurumlar olmaktan ziyade, sanayi ile entegre olmu\u015f ve bilgi \u00fcreten \u201cara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131\u201d \u015fekline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f veya bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc tamamlamaya \u00e7al\u0131\u015fan kurumlar halindedir. S\u00f6z gelimi ABD \u00fcniversitelerinde devlet desteklerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde AR-GE projelerine ait oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur29<\/sup>.<\/p>

Ger\u00e7ekten de geli\u015fen bilgi ekonomisinin talepleri ve ya\u015fanan kaynak sorunlar\u0131, y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131 \u201cuzman\u201d yeti\u015ftirmeye sevketmi\u015ftir.<\/p>

Gelinen noktada \u00fcniversite-sanayi i\u015fbirli\u011fi ve ara\u015ft\u0131rma-geli\u015ftirme faaliyetleri \u00fcniversitelerin en asli g\u00f6revlerinden birisi haline gelmi\u015ftir. Geli\u015fme ve bilgi toplumuna ge\u00e7i\u015fin en \u00f6nemli \u015fartlar\u0131ndan birisi, \u00fcniversitelerin bu y\u00f6n\u00fcn\u00fc harekete ge\u00e7irmektir30<\/sup>. Sonu\u00e7 itibariyle bu alanda ya\u015fanan geli\u015fmeler \u00fcniversiteleri milli ARGE sistemlerinin bir par\u00e7as\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>

\u00dcniversite-sanayi i\u015fbirli\u011finin en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerinden birisi, \u00f6zellikle ABD\u2019de sadece end\u00fcstriye y\u00f6nelik kurulan \u00fcniversitelerdir. ABD\u2019nin General Motors firmas\u0131na ait General Motors \u00dcniversitesi ve McDonalt\u2019s firmas\u0131na ait McDonalt\u2019s Hamburger \u00dcniversitesi ad\u0131nda e\u011fitim merkezlerinin kurulmas\u013131<\/sup> buna \u00f6rnek te\u015fkil etmektedir.<\/p>

Bu y\u00f6ntemde, y\u00fcksek \u00f6\u011fretimin finansman\u0131 \u00f6zel sekt\u00f6r taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Bu y\u00f6ntemin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00fcniversite-sanayi i\u015fbirli\u011fi, hem y\u00fcksek \u00f6\u011fretimin finansman\u0131nda ve hem de \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn teknolojik altyap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arzetmektedir.<\/p>

\u00a0<\/p>

<\/div>

II. VAKIF \u00dcN\u0130VERS\u0130TELER\u0130N\u0130N F\u0130NANSAL SORUNLARI <\/strong><\/p>

\u00dclkemizde vak\u0131f \u00fcniversiteleri, Anayasa\u2019n\u0131n verdi\u011fi yetkiye dayan\u0131larak kanunla kurulmaktad\u0131rlar. Anayasa\u2019n\u0131n 130.maddesine g\u00f6re, \u201ckanunda g\u00f6sterilen usul ve esaslara g\u00f6re kazan\u00e7 amac\u0131na y\u00f6nelik olmamak \u015fart\u0131 ile vak\u0131flar taraf\u0131ndan, Devletin g\u00f6zetim ve denetimine tabi y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 kurulabilir. Vak\u0131flar taraf\u0131ndan kurulan y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131, mali ve idari konular\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve g\u00fcvenlik y\u00f6nlerinden Devlet eliyle kurulan y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 i\u00e7in Anayasa\u2019da belirtilen h\u00fck\u00fcmlere tabidir.\u201d<\/p>

2547 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu\u2019nun ek 6.maddesine g\u00f6re, vak\u0131flarca kurulan \u00fcniversiteler, vak\u0131f t\u00fczel ki\u015fili\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda ayr\u0131 bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fe sahip olur ve bu \u00fcniversitenin gelirleri ge\u00e7ici olarak dahi hi\u00e7bir suretle vak\u0131f malvarl\u0131\u011f\u0131na veya hesaplar\u0131na intikal edemez. Vak\u0131f \u00fcniversitesine do\u011frudan do\u011fruya ba\u011f\u0131\u015f ve yard\u0131m yap\u0131labilir.<\/p>

S\u00f6z konusu Kanunun ek 18.maddesi ile de vak\u0131f \u00fcniversitelerine b\u00fct\u00e7ede (Y\u00d6K B\u00fct\u00e7esi i\u00e7erisinde) yer alan \u00f6denekle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere, ilgili \u00fcniversitenin ba\u015fvurusu, Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulu\u2019nun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n teklifi \u00fczerine Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131nca Devlet yard\u0131m\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>

2547 say\u0131l\u0131 Kanuna ilave edilen ek maddelerle kurulan vak\u0131f \u00fcniversitelerine \u201ckamu t\u00fczel ki\u015fili\u011fi\u201d de verilmektedir.<\/p>

K\u0131saca T\u00fcrkiye\u2019de y\u00fcksek \u00f6\u011fretim sistemi, kamu kesimi i\u00e7erisinde, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn faaliyette bulunmas\u0131na izin verilen, ancak kamu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ve onun g\u00f6zetim ve denetimine tabi karma bir yap\u0131 olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r32<\/sup>.<\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversitelerinin finansal sorunlar\u0131, bunlara sa\u011flanan finansman kaynaklar\u0131, ele\u015ftirel ve normatif a\u00e7\u0131dan analiz edilerek tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131lacakt\u0131r. Vak\u0131f \u00fcniversiteleri \u00e7e\u015fitli finansman kaynaklar\u0131na sahiptirler. Bunlar; kurucu vakf\u0131n katk\u0131lar\u0131, \u00f6\u011frenci har\u00e7lar\u0131 (katk\u0131 paylar\u0131), devlet yard\u0131mlar\u0131 ile \u00f6zel ba\u011f\u0131\u015f ve yard\u0131mlard\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

A. KURUCU VAKFIN KATKILARI <\/strong><\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversiteleri, esas itibariyle bir kurucu vak\u0131f taraf\u0131ndan kurulmaktad\u0131r. 2547 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 3.maddesine g\u00f6re kurucu vakf\u0131n\/vak\u0131flar\u0131n yetkili y\u00f6netim organlar\u0131n\u0131n \u00fcniversite kurma ile ilgili karar veya kararlar\u0131 Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn olumlu yaz\u0131s\u0131 ile bir tak\u0131m belge ve taahh\u00fctlerle birlikte Y\u00d6K\u2019e sunulmaktad\u0131r. Bunlar aras\u0131nda finansmana y\u00f6nelik a\u015fa\u011f\u0131daki belgeler de yer almaktad\u0131r.<\/p>

-Kurulacak \u00fcniversitenin bina, ara\u00e7 gere\u00e7 ve di\u011fer maddi yap\u0131lar\u0131 ile bunlar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in yeteri kadar bir mebla\u011f\u0131n tahsis edildi\u011fi belge,<\/p>

-Kurulacak \u00fcniversitenin bir y\u0131ll\u0131k her \u00e7e\u015fit i\u015fletme ve cari giderlerinin en az %20\u2019sini kar\u015f\u0131layacak nakdi veya ayni de\u011ferin tahsisini g\u00f6steren belge.<\/p>

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki kurucu vakf\u0131n taahh\u00fct etti\u011fi veya sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 katk\u0131, \u00fcniversitenin \u201ckurulu\u015f\u201d a\u015famas\u0131na veya \u201cbir y\u0131ll\u0131k\u201d d\u00f6nem i\u00e7in yap\u0131lacak giderlerin sadece %20\u2019sinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131na y\u00f6nelik bulunmaktad\u0131r.<\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversitelerinin kurulu\u015funa izin verilirken kurucu vakf\u0131n mali b\u00fcnyesinin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bunun i\u00e7in mevzuat\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bina, ara\u00e7-gere\u00e7 ve benzeri fiziki yap\u0131lar\u0131n mevcudiyeti veya bunlar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in yeteri kadar bir bedelin tahsisi elbetteki \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ancak bunlar yetersiz kalabilir. O taktirde kurucu vakf\u0131n mali b\u00fcnyesinin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 gerekir. Kurucu vak\u0131flar\u0131n mali b\u00fcnyelerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi amac\u0131yla, iktisadi i\u015fletmeler kurmalar\u0131n\u0131 te\u015fvik edici d\u00fczenlemeler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n k\u00e2rlar\u0131n\u0131 vak\u0131f \u00fcniversitelerine aktarmalar\u0131 \u015fart\u0131yla vergi ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 tan\u0131nmas\u0131, Hazine arazilerinin daha iyi ko\u015fullarda sat\u0131\u015f, kira veya irtifak hakk\u0131 tesisi yoluna gidilmelidir. Aksi halde mali b\u00fcnyesi zay\u0131f vak\u0131flarca kurulan vak\u0131f \u00fcniversitelerinin \u00f6\u011frenci katk\u0131 paylar\u0131na (har\u00e7lar\u0131na) y\u00fcklenmek zorunda kalaca\u011f\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r33<\/sup>.<\/p>

\u00a0<\/p>

B. \u00d6\u011eRENC\u0130 KATKILARI (HAR\u00c7LARI) <\/strong><\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversitelerinin \u00f6\u011fretimin devam\u0131 boyunca en \u00f6nemli finansal kayna\u011f\u0131 \u00f6\u011frenci katk\u0131 paylar\u0131d\u0131r. \u00d6\u011frenci katk\u0131 paylar\u0131, m\u00fctevelli heyet karar\u0131 ile belirlenmektedir. Kamu hizmetlerinin finansman\u0131nda kamusal hizmetlerin b\u00fct\u00e7eden, yar\u0131 kamusal hizmetlerin topluma yararl\u0131 olan k\u0131sm\u0131n\u0131n b\u00fct\u00e7eden, ki\u015fiye yararl\u0131 olan k\u0131sm\u0131n\u0131n o ki\u015filerce, \u00f6zel hizmetlerin ise hizmetten yararlananlarca kar\u015f\u0131lanmas\u0131 teorik olarak kabul g\u00f6rmektedir. Esasen g\u00fcn\u00fcm\u00fczde devlet anlay\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler olmu\u015f ve yar\u0131 kamusal hizmetlerin art\u0131k s\u0131f\u0131r fiyatla arz edilemeyece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsenmektedir34<\/sup>. Arkalar\u0131nda kaynak y\u00f6n\u00fcnden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir vak\u0131f bulunmayan vak\u0131f \u00fcniversiteleri, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6\u011frenciden ald\u0131klar\u0131 \u00fccretle ya\u015famaktad\u0131rlar35<\/sup>. \u00d6\u011frenci katk\u0131s\u0131n\u0131n baz\u0131 vak\u0131f \u00fcniversitelerinde %95\u2019e ula\u015f\u0131rken devlet \u00fcniversitelerinde %5 d\u00fczeyinde ger\u00e7ekle\u015fmesi36<\/sup> sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yap\u0131 arzetmemektedir. Y\u00fcksek \u00f6\u011fretim hizmetinin karma \u00f6zelli\u011fi de dikkate al\u0131narak, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin \u00e7o\u011funda, devlet \u00fcniversitelerinde \u00f6\u011frenci katk\u0131s\u0131, maliyetin %12- 36\u2019s\u0131 aras\u0131nda belirlenmektedir.. Y\u00fcksek \u00f6\u011fretimin finansman\u0131nda devlete ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, \u00fcniversite \u00f6zerkli\u011fini de olumsuz etkilemektedir. Y\u00fcksek \u00f6\u011fretimde parasal kaynak ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlenmesi, \u00f6zerkli\u011fin daha \u00e7ok ya\u015fat\u0131labilece\u011fi bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturacakt\u0131r37<\/sup>.<\/p>

A\u015fa\u011f\u0131daki tabloda vak\u0131f \u00fcniversitelerinde 2005-2006 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda \u00f6\u011frenci katk\u0131 paylar\u0131ndan sa\u011flanan gelirlerin toplam gelirlerine oran\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>

Tablo :1: \u00d6\u011frenci Har\u00e7lar\u0131n\u0131n Toplam Gelire Oran\u0131<\/p>

(2005-2006)<\/p><\/colgroup>

\u00dcniversite Ad\u0131<\/p><\/td>

Toplam Gelirler (YTL)<\/p><\/td>

E\u011fitim \u00d6\u011fretim \u00d6\u011frenci Har\u00e7lar\u0131 (YTL)<\/p><\/td>

\u00d6\u011frenci Har\u00e7lar\u0131n\u0131n Toplam Gelire Oran\u0131 (%)<\/p><\/td><\/tr>

Bilkent \u00dcniversitesi<\/td>

176.368.891,00<\/p><\/td>

83.107.424,00<\/p><\/td>

47,12<\/p><\/td><\/tr>

Yeditepe \u00dcniversitesi<\/td>

166.417.903,71<\/p><\/td>

138.216.943,93<\/p><\/td>

83,05<\/p><\/td><\/tr>

Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi<\/td>

85.339.721,00<\/p><\/td>

22.914.242,00<\/p><\/td>

26,85<\/p><\/td><\/tr>

Ba\u015fkent \u00dcniversitesi<\/td>

71.619.904,99<\/p><\/td>

48.447.349,47<\/p><\/td>

67,65<\/p><\/td><\/tr>

Ko\u00e7 \u00dcniversitesi<\/td>

61.773.957,04<\/p><\/td>

33.896.130,17<\/p><\/td>

54,87<\/p><\/td><\/tr>

\u0130stanbul Bilgi \u00dcniv.<\/td>

61.179.272,08<\/p><\/td>

56.177.687,35<\/p><\/td>

91,82<\/p><\/td><\/tr>

Fatih \u00dcniversitesi<\/td>

54.793.814,00<\/p><\/td>

24.000.414,00<\/p><\/td>

43,8<\/p><\/td><\/tr>

\u0130stanbul K\u00fclt\u00fcr \u00dcniv.<\/td>

37.508.508,00<\/p><\/td>

31.821.745,00<\/p><\/td>

84,84<\/p><\/td><\/tr>

\u0130zmir Ekonomi \u00dcniv.<\/td>

29.372.704,42<\/p><\/td>

26.791.531,18<\/p><\/td>

91,21<\/p><\/td><\/tr>

\u0130stanbul Ticaret \u00dcniv.<\/td>

28.439.933,98<\/p><\/td>

24.038.418,59<\/p><\/td>

84,52<\/p><\/td><\/tr>

Kadir Has \u00dcniversitesi<\/td>

28.188.117,00<\/p><\/td>

23.537.825,00<\/p><\/td>

83,5<\/p><\/td><\/tr>

Beykent \u00dcniversitesi<\/td>

27.804.076,00<\/p><\/td>

24.218.903,00<\/p><\/td>

87,11<\/p><\/td><\/tr>

Bah\u00e7e\u015fehir \u00dcniv.<\/td>

25.097.303,65<\/p><\/td>

23.264.849,90<\/p><\/td>

92,7<\/p><\/td><\/tr>

Maltepe \u00dcniversitesi<\/td>

22.231.383,42<\/p><\/td>

10.968.309,36<\/p><\/td>

49,34<\/p><\/td><\/tr>

At\u0131l\u0131m \u00dcniversitesi<\/td>

20.299.903,29<\/p><\/td>

19.388.730,77<\/p><\/td>

95,51<\/p><\/td><\/tr>

\u00c7ankaya \u00dcniversitesi<\/td>

19.295.378,00<\/p><\/td>

17.879.111,00<\/p><\/td>

92,66<\/p><\/td><\/tr>

I\u015f\u0131k \u00dcniversitesi<\/td>

18.019.619,00<\/p><\/td>

15.801.709,00<\/p><\/td>

87,69<\/p><\/td><\/tr>

Hali\u00e7 \u00dcniversitesi<\/td>

0,00<\/p><\/td>

13.373.832,73<\/p><\/td>

90,55<\/p><\/td><\/tr>

Do\u011fu\u015f \u00dcniversitesi<\/td>

13.932.168,00<\/p><\/td>

12.840.940,00<\/p><\/td>

92,17<\/p><\/td><\/tr>

TOBB Ekon. Ve Tekn. \u00dc.<\/td>

12.865.522,24<\/p><\/td>

2.705.092,46<\/p><\/td>

21,03<\/p><\/td><\/tr>

\u00c7a\u011f \u00dcniversitesi<\/td>

10.063.079,87<\/p><\/td>

8.803.868,33<\/p><\/td>

87,49<\/p><\/td><\/tr>

Ufuk \u00dcniversitesi<\/td>

7.791.728,20<\/p><\/td>

3.151.036,41<\/p><\/td>

40,44<\/p><\/td><\/tr>

Ya\u015far \u00dcniversitesi<\/td>

6.937.660,44<\/p><\/td>

6.235.129,95<\/p><\/td>

89,87<\/p><\/td><\/tr>

Okan \u00dcniversitesi<\/td>

5.759.815,00<\/p><\/td>

5.282.841,00<\/p><\/td>

91,72<\/p><\/td><\/tr><\/tbody><\/table>

Kaynak : Y\u00d6K, \u201cVak\u0131f \u00dcniversiteleri Raporu\u201d, s. 25.<\/p>

\u00a0<\/p>

8.000-20.000 $ aras\u0131nda de\u011fi\u015fen y\u0131ll\u0131k katk\u0131 paylar\u0131, vak\u0131f \u00fcniversitelerine olan talebi daraltmaktad\u0131r. Bu itibarla vak\u0131f \u00fcniversitelerinin alternatif gelir yaratma imkanlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Talebi art\u0131rman\u0131n di\u011fer bir yolu da farkl\u0131la\u015fmaya gitmeleridir. Ne var ki \u015fu ana kadar ki geli\u015fim s\u00fcre\u00e7lerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu kurumlar\u0131n belirli alanlarda \u00f6n plana \u00e7\u0131kma gibi bir hedef i\u00e7inde olmad\u0131klar\u0131 aksine birbirine benzemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 g\u00f6zlenmektedir. Bu nedenle vak\u0131f \u00fcniversiteleri kendilerine \u00f6zg\u00fc farkl\u0131l\u0131klar yaratmal\u0131d\u0131rlar38<\/sup>.<\/p>

Oysa bu kurumlar\u0131n farkl\u0131l\u0131klar\u0131, \u00f6zel e\u011fitim-\u00f6\u011fretim programlar\u0131ndan ziyade, \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131 ile di\u011fer sosyal-k\u00fclt\u00fcrel imkanlar\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan vak\u0131f \u00fcniversitelerinde \u00f6\u011frenim g\u00f6rmek isteyen \u00f6\u011frencilerin de burs, kredi gibi imkanlara kavu\u015fmas\u0131 gerekir. Bu \u015fekilde vak\u0131f \u00fcniversitelerinde \u00f6\u011frenim g\u00f6ren d\u00fc\u015f\u00fck sosyoekonomik d\u00fczeyden gelen \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 art\u0131r\u0131labilir.<\/p>

\u00a0<\/p>

C. DEVLET YARDIMLARI <\/strong><\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversitelerine devlet\u00e7e bir tak\u0131m nakdi ve ayni yard\u0131mlar yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

1. Nakdi Yard\u0131mlar <\/strong><\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversitelerine yap\u0131lan nakdi yard\u0131mlar, Y\u00d6K b\u00fct\u00e7esine konulan devlet yard\u0131m\u0131 ile DPT b\u00fct\u00e7esine konulan proje yard\u0131m\u0131ndan ibarettir.<\/p>

a. Y\u00d6K B\u00fct\u00e7esine Konulan Devlet Yard\u0131m\u0131<\/p>

2547 say\u0131l\u0131 Kanunun ek 18.maddesine g\u00f6re, vak\u0131f \u00fcniversitelerinin giderlerine katk\u0131da bulunmak amac\u0131yla, b\u00fct\u00e7ede yer alan \u00f6denekle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere devlet yard\u0131m\u0131 yap\u0131labilmektedir. Yap\u0131lacak devlet yard\u0131m\u0131, devlet \u00fcniversitelerine o y\u0131l tahsis edilen toplam b\u00fct\u00e7e \u00f6deneklerinin, \u00f6rg\u00fcn \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131na b\u00f6l\u00fcnmesiyle elde edilen tutar\u0131n, ilgili vak\u0131f \u00fcniversitesinde okuyan \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131yla \u00e7arp\u0131lmas\u0131 sonucu bulunacak miktar\u0131n %30\u2019unu ge\u00e7ememektedir.<\/p>

Ancak, gerek bu madde, gerekse Vak\u0131f Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurumlar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi39<\/sup> nin 30.maddesiyle, devlet yard\u0131m\u0131 a\u011f\u0131r ko\u015fullara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. En az iki e\u011fitim- \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131n\u0131 tamamlamas\u0131, \u00f6\u011frencilerin %15\u2019ine tam burs vermesi belirli say\u0131da tam zamanl\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyesi istihdam etmesi, bilimsel hakemli dergilerdeki makale say\u0131s\u0131n\u0131n, devlet \u00fcniversitelerinin ilk yar\u0131s\u0131na girecek durumda olmas\u0131, \u00d6SYM taraf\u0131ndan yerle\u015ftirilen \u00f6rg\u00fcn \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda ilk %5\u2019e giren \u00f6\u011frenci almas\u0131 ve benzeri bir tak\u0131m ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131malar\u0131 halinde vak\u0131f \u00fcniversitelerine devlet yard\u0131m\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Ne var ki bu yard\u0131mdan yararlanan \u00fcniversite say\u0131s\u0131, mevcut \u00fcniversite say\u0131s\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 bile a\u015fmamaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, yard\u0131m miktar\u0131 da hi\u00e7bir zaman \u00f6ng\u00f6r\u00fclen %30\u2019luk orana hi\u00e7 ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. 2007 y\u0131l\u0131 sonunda say\u0131lar\u0131 30\u2019u ge\u00e7en vak\u0131f \u00fcniversiteleri i\u00e7in 2003-2007 y\u0131llar\u0131n\u0131 kapsayan 5 y\u0131ll\u0131k bir d\u00f6nemde y\u0131llar itibariyle, tahsis edilen \u00f6denekler (devlet yard\u0131mlar\u0131) ile bu \u00f6demelerden fiilen yararlanan \u00fcniversite say\u0131s\u0131 ve ger\u00e7ekle\u015fen \u00f6denek tutarlar\u0131 (devlet yard\u0131mlar\u0131) a\u015fa\u011f\u0131daki tabloda g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>

Tablo 2: Vak\u0131f \u00dcniversitelerine Tahsis Edilen ve Fiilen Yap\u0131lan Devlet Yard\u0131mlar\u0131<\/p><\/colgroup>

Y\u0131llar<\/p><\/td>

Tahsis Edilen \u00d6denek (Yard\u0131m)<\/p><\/td>

Yararlanan \u00dcniversite Say\u0131s\u0131<\/p><\/td>

Fiilen \u00d6denen Yard\u0131m<\/p><\/td><\/tr>

2003<\/td>12.000.000 YTL.<\/td>

9<\/p><\/td>

4.913.000 YTL.<\/td><\/tr>
2004<\/td>11.484.000 YTL.<\/td>

11<\/p><\/td>

8.039.000 YTL.<\/td><\/tr>
2005<\/td>12.485.000YTL.<\/td>

10<\/p><\/td>

9.081.000 YTL.<\/td><\/tr>
2006<\/td>14.235.000 YTL.<\/td>

9<\/p><\/td>

12.684.523 YTL.<\/td><\/tr>
2007<\/td>13.085.000 YTL.<\/td>

10<\/p><\/td>

9.326.000 YTL.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table>

Kaynak : Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 B\u00fct\u00e7e ve Mali Kontrol Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/p>

\u00a0<\/p>

Merkezim B\u00fct\u00e7e Kanunu ile vak\u0131f \u00fcniversitelerine 2008 y\u0131l\u0131 i\u00e7in tahsis edilen \u00f6denek tutar\u0131 ise 13.783.000 YTL.\u2019d\u0131r40<\/sup>.<\/p>

Tablo\u2019dan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, fiilen yap\u0131lan \u00f6demelerin b\u00fct\u00e7e ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00f6dene\u011fine oran\u0131 2\/3 seviyesinde kalmaktad\u0131r.<\/p>

Yard\u0131mdan az say\u0131da \u00fcniversitenin, s\u0131n\u0131rl\u0131 tutarlarda yararlanmas\u0131n\u0131n nedeni, daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi \u00fczere ko\u015fullar\u0131n a\u011f\u0131r olmas\u0131d\u0131r. 2547 say\u0131l\u0131 Kanunun ve ilgili Y\u00f6netmeli\u011fin getirdi\u011fi bu a\u011f\u0131r ko\u015fullar, ku\u015fkusuz vak\u0131f \u00fcniversitelerinden \u00e7ok, burada \u00f6\u011frenim g\u00f6ren \u00f6\u011frencileri ma\u011fdur etmektedir. Bu nedenle, b\u00fct\u00e7eye konulan \u00f6dene\u011fin % 70\u2019inin, ko\u015fulsuz olarak kurulu\u015f izni alarak \u00f6\u011fretime ba\u015flayan vak\u0131f \u00fcniversitelerine \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 ile orant\u0131l\u0131 olarak \u00f6denmesi, kalan % 30\u2019unun ise ko\u015fullu \u00f6denmesi, iki e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131n\u0131 tamamlama ko\u015fulunun da kald\u0131r\u0131lmas\u0131 uygun olacakt\u0131r.<\/p>

Devletin vak\u0131f \u00fcniversiteleri i\u00e7in kaynak tahsis etmesi, devlete bir y\u00fck olarak de\u011ferlendirilmemelidir. Vak\u0131f \u00fcniversiteleri olmasa, bunlar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00f6z kaynaklar\u0131 da devlet sa\u011flamak zorunda kalacakt\u0131r41<\/sup>.<\/p>

A\u015fa\u011f\u0131daki tablo\u2019da 2005 y\u0131l\u0131nda devlet yard\u0131m\u0131 alan vak\u0131f \u00fcniversiteler ile bu yard\u0131mlar\u0131n toplam gelirlerine oran\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Tablo\u2019ya g\u00f6re, vak\u0131f \u00fcniversitelerine yap\u0131lan devlet yard\u0131m\u0131, toplam gelirlerinin %3,6\u2019s\u0131n\u0131 ge\u00e7ememi\u015ftir.<\/p>

\u00a0<\/p>

Tablo 3: Vak\u0131f \u00dcniversitelerine Yap\u0131lan Devlet Katk\u0131s\u0131 ve Oranlar\u0131 (2005)<\/p><\/colgroup>
\u00dcniversite Ad\u0131<\/td>Toplam Gelir (YTL)<\/td>Devlet Yard\u0131m\u0131 (YTL)<\/td>Devlet Yard\u0131m\u0131 Oran\u0131 (%)<\/td><\/tr>
Bilkent \u00dcniversitesi<\/td>

176.368.891,00<\/p><\/td>

2.901.000,00<\/p><\/td>

1.6<\/p><\/td><\/tr>

Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi<\/td>

85.339.721,00<\/p><\/td>

681.000,00<\/p><\/td>

0.8<\/p><\/td><\/tr>

Ba\u015fkent \u00dcniversitesi<\/td>

71.619.904,99<\/p><\/td>

1.934.000,00<\/p><\/td>

2.7<\/p><\/td><\/tr>

Ko\u00e7 \u00dcniversitesi<\/td>

61.773.957,04<\/p><\/td>

815.000,00<\/p><\/td>

1.3<\/p><\/td><\/tr>

\u0130st. K\u00fclt\u00fcr \u00dcniversitesi<\/td>

37.508.508,00<\/p><\/td>

960.000,00<\/p><\/td>

2.6<\/p><\/td><\/tr>

\u00c7ankaya \u00dcniversitesi<\/td>

19.295.378,00<\/p><\/td>

700.000,00<\/p><\/td>

3.6<\/p><\/td><\/tr>

I\u015f\u0131k \u00dcniversitesi<\/td>

18.019.619,00<\/p><\/td>

435.000,00<\/p><\/td>

2.4<\/p><\/td><\/tr>

Hali\u00e7 \u00dcniversitesi<\/td>

14.770.174,84<\/p><\/td>

402.000,00<\/p><\/td>

2.7<\/p><\/td><\/tr>

\u00c7a\u011f \u00dcniversitesi<\/td>

10.063.079,87<\/p><\/td>

185.000,00<\/p><\/td>

1.8<\/p><\/td><\/tr>

Ufuk \u00dcniversitesi<\/td>

7.791.728,20<\/p><\/td>

68.000,00<\/p><\/td>

0.9<\/p><\/td><\/tr><\/tbody><\/table>

Kaynak : Y\u00d6K, \u201cVak\u0131f \u00dcniversitesi Raporu\u201d, s. 10.<\/p>

\u00a0<\/p>

Devletin kamu hizmeti y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltmak amac\u0131yla sistemimize al\u0131nm\u0131\u015f olan vak\u0131f \u00fcniversiteleri, vak\u0131f t\u00fczel ki\u015fili\u011fi hukuksal yap\u0131s\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6zel kesime ait g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve yeterli kimi kaynaklar\u0131n bu alana transferini sa\u011flama amac\u0131 \u00fczerine bina edilmi\u015flerdir. Bu transferin sa\u011flanmas\u0131nda kamusal mali katk\u0131lar ve kolayl\u0131klar yoluyla baz\u0131 \u00f6zendirici d\u00fczenlemeler yap\u0131lmas\u013142<\/sup> ola\u011fan say\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>

Aksine bir anlay\u0131\u015fla vak\u0131f \u00fcniversitelerini, \u00f6zel \u00fcniversite43<\/sup> veya sermaye \u00e7evrelerinin e\u011fitim kurumu44<\/sup> olarak de\u011ferlendirmenin abart\u0131l\u0131 oldu\u011funu da belirtmek gerekir. Zira bu kurumlar, kanunla kurulmakta, kamu t\u00fczel ki\u015fili\u011fi verilmekte, k\u00e2r amac\u0131 bulunmamakta ve bir kamu hizmeti birimi olarak devletin denetim ve g\u00f6zetimine tabi tutulmu\u015flard\u0131r Vak\u0131f \u00fcniversitelerini mevcut y\u00fcksek \u00f6\u011fretim sisteminin bir alternatifi de\u011fil, bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rmek gerekir.<\/p>

Di\u011fer taraftan devlet \u00fcniversitelerinde okuyanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcyle fakir, vak\u0131f \u00fcniversitelerinde okuyanlar\u0131n da t\u00fcm\u00fcyle varl\u0131kl\u0131 kesimlerden olu\u015ftu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f\u0131ndan da kendimizi kurtarmal\u0131y\u0131z. Zira yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, devlet \u00fcniversitelerine devam eden \u00f6\u011frencilerin % 30\u2019unun, orta (% 17) ve \u00fcst (% 13) gelir d\u00fczeyinde gelire sahip ailelerin \u00e7ocuklar\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir45<\/sup>.<\/p>

Bu itibarla devlet \u00fcniversitelerinde \u00f6\u011frenim g\u00f6ren y\u00fcksek ve orta gelirli ailelere mensup \u00f6\u011frencilerin, \u00f6\u011frenci maliyetine daha y\u00fcksek oranda kat\u0131lmalar\u0131, bunun yan\u0131nda vak\u0131f \u00fcniversitelerinde \u00f6\u011frenim g\u00f6ren dar gelirli ailelere mensup \u00f6\u011frencilerin devlet katk\u0131s\u0131, burs ve har\u00e7 kredisi gibi imkanlardan yararland\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/p>

Belirtmek gerekir ki devlet \u00fcniversiteleri i\u00e7in ge\u00e7erli olan y\u00f6netim zaaflar\u0131, benzer ve farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan vak\u0131f \u00fcniversiteleri i\u00e7in de ge\u00e7erli olabilir. S\u00f6z gelimi \u201ca\u015f\u0131r\u0131 merkeziyet\u00e7ilik\u201d ve \u201c\u00f6zerk \u00fcniversite\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yoklu\u011fu46<\/sup> bu \u00e7er\u00e7evede belirtilmesi gereken aksamalard\u0131r.<\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversitelerinin geli\u015fmelerinin te\u015fvik edilmesi yasalarla \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re finansman sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde kredi alma kolayl\u0131klar\u0131 da sa\u011flanmal\u0131d\u0131r47<\/sup>.<\/p>

Bu \u00e7er\u00e7evede vak\u0131f \u00fcniversitelerinin kulland\u0131klar\u0131 kredilerin faizleri, Kaynak Kullan\u0131m\u0131n\u0131 Destekleme Fonu\u2019ndan kar\u015f\u0131lanabilir.<\/p>

\u00a0<\/p>

b. DPT B\u00fct\u00e7esine Konulan Proje Yard\u0131m\u0131<\/strong><\/p>

Her y\u0131l DPT b\u00fct\u00e7esine konulan \u00f6denekle, vak\u0131f \u00fcniversitelerinin bilimsel ve teknolojik ara\u015ft\u0131rma projelerini desteklemek amac\u0131yla, s\u00f6z konusu \u00fcniversitelere her y\u0131l nakdi yard\u0131m yap\u0131labilmektedir.<\/p>

Yard\u0131m\u0131n yap\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin esas ve usuller, her y\u0131l yay\u0131mlanan Merkezi Y\u00f6netim B\u00fct\u00e7e Kanunu\u2019nun (E) i\u015faretli cetvelinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u00fczenlemeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, DPT\u2019nin ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lan genelgelerle d\u00fczenlenmektedir. Buna g\u00f6re yard\u0131m yap\u0131labilmesi i\u00e7in vak\u0131f \u00fcniversitesi rekt\u00f6r\u00fc veya ilgili fak\u00fclte dekan\u0131n\u0131n onay vermesi, proje y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fcn en az yard\u0131mc\u0131 do\u00e7ent unvan\u0131na sahip olmas\u0131, proje maliyetinin %25\u2019inin DPT yard\u0131m\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki kaynaklardan<\/p>

kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gibi ko\u015fullar bulunmaktad\u0131r.<\/p>

Yard\u0131m, vak\u0131f \u00fcniversitelerinin, proje \u00e7er\u00e7evesinde makine ve te\u00e7hizat al\u0131mlar\u0131, sarf malzemeleri giderleri, hizmet al\u0131mlar\u0131, seyahat giderleri ile yard\u0131mc\u0131 personel istihdam\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>

Bu ama\u00e7la 2008 Y\u0131l\u0131 Merkezi Y\u00f6netim B\u00fct\u00e7e Kanunu ile t\u00fcm vak\u0131f \u00fcniversitelerine 18.000.000 YTL. \u00f6denek tahsis edilmi\u015ftir.<\/p>

\u00a0<\/p>

2. Ayni Yard\u0131mlar <\/strong><\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversitelerine sa\u011flanan ayni (e\u015fya, mal) nitelikli yard\u0131mlar, Hazinenin \u00f6zel m\u00fclkiyetinde bulunan arazilerin sat\u0131\u015f\u0131 veya irtifak hakk\u0131 tesisi ile devletin h\u00fck\u00fcm ve tasarrufunda bulunan arazilerin kullanma izni verilmesinden ibarettir.<\/p>

\u00a0<\/p>

a. \u0130rtifak Hakk\u0131 Tesisi <\/strong><\/p>

\u0130rtifak hakk\u0131, bir e\u015fya \u00fczerinde hak sahibine o e\u015fyadan yararlanma yetkisi sa\u011flayan s\u0131n\u0131rl\u0131 bir ayni hakt\u0131r. \u0130rtifak hakk\u0131 \u00f6zel m\u00fclkiyete konu tapulu ta\u015f\u0131nmazlar i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Zira, bu hak tapu k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne tescil ile ge\u00e7erlik kazan\u0131r. Bu nedenle tapulu Hazine arazileri, e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr-turizm, sa\u011fl\u0131k, sosyal ve ekonomik ama\u00e7l\u0131 olarak irtifak hakk\u0131 tesisine konu olabilirler.<\/p>

Kanunla kurulan \u00fcniversiteler (vak\u0131f \u00fcniversiteleri dahil) i\u00e7in de e\u011fitim ama\u00e7l\u0131 olarak Hazine arazileri \u00fczerinde irtifak hakk\u0131 tesis edilebilmektedir48<\/sup>.<\/p>

\u0130rtifak hakk\u0131 bedeli, y\u0131ll\u0131k olarak arazinin vergi de\u011ferinin (emlak vergisine esas asgari de\u011ferinin) % 1\u2019inden az olmamak \u00fczere, proje (yat\u0131r\u0131m maliyeti) bedelinin %05\u2019idir. \u0130rtifak hakk\u0131 tesisinin s\u00fcresi 49 y\u0131la kadar \u00e7\u0131kabilmektedir.<\/p>

\u00a0<\/p>

b. Arsa ve Arazi Sat\u0131\u015f\u0131 <\/strong><\/p>

4706 say\u0131l\u0131 Hazine Arazilerinin De\u011ferlendirilmesi Hakk\u0131nda Kanunun 4.maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re, \u00fczerinde m\u00fcnhas\u0131ran e\u011fitim veya sa\u011fl\u0131k ama\u00e7l\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 ayni hak (irtifak hakk\u0131 dahil) tesis edilmi\u015f ta\u015f\u0131nmazlarda hak sahibinin vak\u0131f \u00fcniversitesi veya Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tan\u0131nan vak\u0131f olmas\u0131 halinde sat\u0131\u015f bedeli, harca esas de\u011ferinin yar\u0131s\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece vak\u0131f \u00fcniversitelerine %50 indirimli sat\u0131\u015f imkan\u0131 getirilmi\u015ftir. Yap\u0131lan bu d\u00fczenleme ile genel olarak Hazineye ait ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n daha k\u0131sa s\u00fcrede ekonomiye kazand\u0131r\u0131lmas\u0131, hem de devletin e\u011fitim veya sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131ndaki hizmetlerini \u00f6zel sekt\u00f6re kayd\u0131rmak amac\u0131yla, vak\u0131f \u00fcniversiteleri ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tan\u0131nan vak\u0131flara kolayl\u0131k sa\u011flanarak te\u015fvik edilmi\u015flerdir49<\/sup>.<\/p>

\u00a0<\/p>

c. Kullanma Hakk\u0131 Verilmesi <\/strong><\/p>

Hazinenin \u00f6zel m\u00fclkiyetindeki tapulu arazilerin d\u0131\u015f\u0131nda kalan, devletin h\u00fck\u00fcm ve tasarrufundaki (kamu mallar\u0131) n\u0131n 49 y\u0131la kadar, kullanma hakk\u0131 verilmesi y\u00f6ntemiyle vak\u0131f \u00fcniversitelerine kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kullanma hakk\u0131 bedeli, irtifak hakk\u0131 bedeli ile ayn\u0131d\u0131r.<\/p>

Gerek irtifak hakk\u0131 tesisinde, gerekse kullanma hakk\u0131 verilmesinde, vak\u0131f \u00fcniversitelerince sunulan e\u011fitim-\u00f6\u011fretim hizmetinin \u201cyar\u0131 kamusal\u201d niteli\u011fi dikkate al\u0131narak sat\u0131\u015f uygulamas\u0131nda oldu\u011fu gibi % 50 indirimli bedel uygulamas\u0131nda yarar vard\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

3. \u00d6zel Ba\u011f\u0131\u015f ve Yard\u0131mlar <\/strong><\/p>

2547 say\u0131l\u0131 Kanunun ek 7.maddesi uyar\u0131nca vak\u0131f \u00fcniversiteleri, bu Kanunun 56.maddesinde yer alan mali kolayl\u0131klardan, muafiyetlerden ve istisnalardan aynen istifade ederler.<\/p>

Bunlar\u0131 iki alt ba\u015fl\u0131kta a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>

\u00a0<\/p>

a. Ger\u00e7ek ve T\u00fczel Ki\u015filerce Yap\u0131lan Ba\u011f\u0131\u015f ve Yard\u0131mlar <\/strong><\/p>

2547 say\u0131l\u0131 Kanunun 56.maddesinin (a) bendine g\u00f6re ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin \u00fcniversitelere yapacaklar\u0131 ba\u011f\u0131\u015f ve vasiyetler i\u00e7in veraset ve intikal vergisi, damga vergisi, noter ve tapu har\u00e7lar\u0131 ile benzeri nitelikteki ayni vergi, resimler ve har\u00e7lar al\u0131nmamaktad\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

b. Gelir \/ Kurumlar Vergisi M\u00fckelleflerince Yap\u0131lan Ba\u011f\u0131\u015f ve Yard\u0131mlar <\/strong><\/p>

-2547 say\u0131l\u0131 Kanunun 56. maddesinin (b) bendine g\u00f6re gelir ve kurumlar vergisi m\u00fckelleflerince \u00fcniversitelere nakden yap\u0131lan ba\u011f\u0131\u015flar, s\u00f6z konusu m\u00fckelleflerin y\u0131ll\u0131k beyanname ile veya kurumlar vergisi beyannamesi ile bildirilen kazan\u00e7lar\u0131ndan indirilebilebilmektedir.<\/p>

Bu yard\u0131mlar yan\u0131nda, 193 say\u0131l\u0131 Gelir Vergisi Kanununun 89.maddesinin (5) numaral\u0131 bendine g\u00f6re gelir vergisi m\u00fckelleflerince, 5520 say\u0131l\u0131 Kurumlar Vergisi Kanununun 10.maddesinin (c) f\u0131kras\u0131na g\u00f6re, kurumlar vergisi m\u00fckelleflerince, genel b\u00fct\u00e7eli kurumlara ba\u011f\u0131\u015flanan okul ve benzeri yap\u0131lar i\u00e7in yap\u0131lan harcamalar\u0131n tamam\u0131 gelir ve kurumlar vergisi uygulamalar\u0131nda gider olarak indirilebilmektedir50<\/sup>.<\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversiteleri genel b\u00fct\u00e7eli kurumlara tan\u0131nan mali kolayl\u0131klardan yararlanaca\u011f\u0131 i\u00e7in bu imkan\u0131 da kullanabilirler.<\/p>

Getirilen bu d\u00fczenlemelerle, bir taraftan vak\u0131f \u00fcniversitelerinin sundu\u011fu e\u011fitim hizmetlerine g\u00f6n\u00fcll\u00fc ba\u011f\u0131\u015f ve yard\u0131m yap\u0131lmas\u0131, bir taraftan da bu yard\u0131mlar\u0131n vergisel ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131klarla te\u015fvik edilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>

Kamu kaynaklar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015flar\u0131n da e\u011fitim-\u00f6\u011fretim hizmetlerinin finansman\u0131na kat\u0131lmas\u0131, hatta \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn de katk\u0131s\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 bug\u00fcn geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde de ge\u00e7erli bir uygulamad\u0131r51<\/sup>. Osmanl\u0131 toplumunda da bu t\u00fcr hizmetlerin finansman\u0131n, devlet b\u00fct\u00e7esinden do\u011frudan bir kaynak ayr\u0131lmas\u0131 yerine, daha \u00e7ok ba\u011f\u0131ms\u0131z ekonomik birimler \u015feklinde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f vak\u0131flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir52<\/sup>.<\/p>

\u00a0<\/p>

<\/div>

III. VAKIF \u00dcN\u0130VERS\u0130TELER\u0130N\u0130N VERG\u0130SEL SORUNLARI <\/strong><\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversitelerinin vergisel sorunlar\u0131, bu e\u011fitim-\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n, \u00fclkemizde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan vergi kanunlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda durumu analiz edilerek tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

A. KURUMLAR VERG\u0130S\u0130 <\/strong><\/p>

Vak\u0131f \u00fcniversiteleri kurumlar vergisinden muaf tutulmu\u015ftur.<\/p>

Kurumlar Vergisi Kanununun \u201cmuafiyetler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 4. maddesinin (a) bendinde \u201ckamu idare ve kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, bilimi, fenni ve g\u00fczel sanatlar\u0131 \u00f6\u011fretmek, yaymak, geli\u015ftirmek ve te\u015fvik etmek amac\u0131yla i\u015fletilen okullar ve benzeri kurulu\u015flar\u201d \u0131n vergiden muaf oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>

2547 say\u0131l\u0131 Kanunun 56.maddesine g\u00f6re, \u00fcniversitelerin genel b\u00fct\u00e7eye dahil kurulu\u015flara tan\u0131nan muafiyet, istisna ve di\u011fer mali kolayl\u0131klardan yararlanaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 Kanunun ek 7.maddesinde ise vak\u0131f \u00fcniversitelerinin 56.maddedeki muafiyet, istisna ve mali kolayl\u0131klardan aynen yararlanaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>

Yukar\u0131da yer alan h\u00fck\u00fcmler m\u00fc\u015fterek de\u011ferlendirildi\u011finde \u00fcniversitelerin birer kamu kurumu veya kurulu\u015fu oldu\u011fu, vak\u0131f \u00fcniversitelerinin devlet \u00fcniversitesi gibi kabul edilerek kurumlar vergisinden muaf oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>

Esasen kurumlar Vergisi Kanununa g\u00f6re, sermaye \u015firketleri, kooperatifler, kamu iktisadi kurulu\u015flar\u0131n\u0131, dernek veya vak\u0131flara ait i\u015fletmeler ve i\u015f ortakl\u0131klar\u0131, m\u00fckellef olarak say\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Vak\u0131f \u00fcniversiteleri olsa olsa vak\u0131flara ait iktisadi i\u015fletme kapsam\u0131na girebilir. Ancak, Kanun iktisadi i\u015fletmeyi, ticari, s\u0131nai ve zirai alanda faaliyet y\u00fcr\u00fcten birimler olarak nitelendirmi\u015ftir. Oysa kurucu vak\u0131f, \u00fcniversiteden de\u011fil k\u00e2r etmek, bor\u00e7 bile alamamaktad\u0131r. Bu itibarla vak\u0131f \u00fcniversiteleri iktisadi i\u015fletme de say\u0131lmazlar53<\/sup>.<\/p>

\u00a0<\/p>

B. EMLAK VERG\u0130S\u0130 <\/strong><\/p>

2547 say\u0131l\u0131 Kanunun ek 7.maddesinde, vak\u0131flarca kurulacak y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n emlak vergisinden de muaf tutulaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Esasen 1319 say\u0131l\u0131 Emlak Vergisi Kanununun 4. ve 14. maddeleriyle kanunla kurulan \u00fcniversitelere ait bina ve arazilerin (arsalar dahil) emlak vergisinden daimi olarak muaf oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>

\u00a0<\/p>

C. MOTORLU TA\u015eITLAR VERG\u0130S\u0130 <\/strong><\/p>

197 say\u0131l\u0131 Motorlu Ta\u015f\u0131tlar Vergisi Kanununun 4.maddesinin (a) bendine g\u00f6re genel b\u00fct\u00e7eli idarelere ve birer katma b\u00fct\u00e7eli idare(*) olan devlet \u00fcniversiteleri ad\u0131na tescil edilen ta\u015f\u0131tlar bu vergiden istisna edilmi\u015ftir. 2547 say\u0131l\u0131 Kanunun ek 7.maddesinden (vak\u0131f \u00fcniversitelerinin devlet \u00fcniversitelerine sa\u011flanan mali kolayl\u0131klardan yararlanaca\u011f\u0131 h\u00fckm\u00fcnden) hareketle bu vergiden vak\u0131f \u00fcniversitelerinin m\u00fcstesna oldu\u011funu belirtmek gerekir.<\/p>

Zira Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Gelirler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc) n\u0131n 07.06.2000 tarihli ve 2001\/1 s\u0131ra numaral\u0131 Motorlu Ta\u015f\u0131tlar Vergisi \u0130\u00e7 Genelgesinde \u201c197 say\u0131l\u0131 Kanunun 4. maddesinin (a) bendi gere\u011fince vak\u0131flarca kurulun \u00fcniversiteler ad\u0131na tescil edilmi\u015f olan ta\u015f\u0131tlar\u0131n motorlu ta\u015f\u0131tlar vergisine tabi tutulmamas\u0131 gerekti\u011fi\u201d belirtilmi\u015ftir.<\/p>

(*) 5018 say\u0131l\u0131 Kamu Mali Y\u00f6netimi ve Kontrol Kanunu ile katma b\u00fct\u00e7e uygulamas\u0131 kald\u0131r\u0131larak yerine \u201c\u00f6zel b\u00fct\u00e7e\u201d uygulamas\u0131 getirildi\u011finden, 1.1.2006 tarihinden itibaren devlet \u00fcniversiteleri \u00f6zel b\u00fct\u00e7eli idareler kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

D. BELED\u0130YELERE \u00d6DENEN VERG\u0130LER <\/strong><\/p>

2464 say\u0131l\u0131 Belediye Gelirleri Kanunu kapsam\u0131na giren \u00e7evre temizlik vergisi ile bina in\u015faat harc\u0131ndan genel ve katma b\u00fct\u00e7eli idareler istisna edildi\u011finden, vak\u0131f \u00fcniversiteleri de 2547 say\u0131l\u0131 Kanunun ek 5. ve ek 7.maddelerinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imkan nedeniyle bu istisnadan yararlanabileceklerdir. Vak\u0131f \u00fcniversitelerinin \u00e7evre temizlik vergisinden istisna olabilmesi i\u00e7in binalar\u0131n m\u00fcnhas\u0131ran kendi hizmetlerinde kullan\u0131lmas\u0131 gerekmektedir54<\/sup>.<\/p>

\u00a0<\/p>

E. KATMA DE\u011eER VERG\u0130S\u0130 <\/strong><\/p>

3065 say\u0131l\u0131 Katma De\u011fer Vergisi Kanununun \u201ck\u00fclt\u00fcr ve e\u011fitim amac\u0131 ta\u015f\u0131yan istisnalar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 17. maddesinin (I\/a) bendinde \u201c\u2026 \u00fcniversitelerin, ilim, fen ve g\u00fczel sanatlar\u0131, tar\u0131m\u0131 yaymak, \u0131slah ve te\u015fvik etmek amac\u0131yla yapt\u0131klar\u0131 teslim ve hizmetleri\u201d bu vergiden istisna edilmi\u015ftir.<\/p>

Esasen Katma De\u011fer Vergisinin konusunu \u00fcniversiteler bak\u0131m\u0131ndan, bunlara ba\u011fl\u0131 m\u00fcesseselerin ticari, s\u0131nai, zirai ve serbest meslek faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lan teslim ve hizmetler olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, hastanecilik, kantin ve lokal i\u015fletmecili\u011fi, ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k ve otelcilik hizmetleri gibi55<\/sup>. AncakVak\u0131f \u00fcniversitelerince sunulan e\u011fitim hizmetleri ticari nitelikte olmad\u0131\u011f\u0131ndan bu kapsamda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>

Ne var ki, vergi idaresi, vak\u0131f \u00fcniversitelerinin sundu\u011fu e\u011fitim-\u00f6\u011fretim hizmetini ticari nitelikte bir hizmet olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f, bu konuda a\u00e7\u0131lan davalar\u0131 da temyiz mahkemesi s\u0131fat\u0131yla Dan\u0131\u015ftay 9. Dairesi, E.2004\/3737, K.2005\/992 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile vergi idaresini hakl\u0131 bularak vak\u0131f \u00fcniversitelerinin KDV m\u00fckellefi oldu\u011funa h\u00fckmetmi\u015ftir56<\/sup>.<\/p>

Bir an i\u00e7in vak\u0131f \u00fcniversitelerince sunulan hizmetler ticari faaliyet olarak kabul edilse bile, \u201ck\u00fclt\u00fcr ve e\u011fitim amac\u0131 ta\u015f\u0131yan istisnalar\u201d ba\u011flam\u0131nda KDV\u2019ye tabi olmamas\u0131 gerekir.<\/p>

Ne var ki Dan\u0131\u015ftay 7. Dairesi de \u201ce\u011fitim-\u00f6\u011fretim hizmetinin belli konularda var olan bilgileri \u00f6\u011frencilere aktarmay\u0131, anlatmay\u0131 ve \u00f6\u011fretmeyi ifade etti\u011fi, bu bak\u0131mdan e\u011fitim-\u00f6\u011fretim hizmetlerinin 3065 say\u0131l\u0131 Kanunda belirtilen ilim, fen ve g\u00fczel sanatlar\u0131, tar\u0131m\u0131 yaymak, \u0131slah etmek ve te\u015fvik etmek amac\u0131yla yap\u0131lan faaliyetleri kapsamad\u0131\u011f\u0131\u201d na karar vermi\u015ftir57<\/sup>.<\/p>

Oysa, \u00e7a\u011fda\u015f \u00fcniversitenin, e\u011fitim-\u00f6\u011fretim yapmak, bilimsel ara\u015ft\u0131rmada bulunmak, sanayi ile i\u015fbirli\u011fi yapmak ve topluma hizmet etmek \u015feklinde d\u00f6rt fonksiyonu bulunmaktad\u0131r58<\/sup>.<\/p>

Esas itibariyle bir har\u00e7 (devlet \u00fcniversitelerinde \u00f6\u011frenci harc\u0131 olarak an\u0131lmaktad\u0131r) niteli\u011finde olan \u00f6\u011frenci katk\u0131 paylar\u0131n\u0131n KDV\u2019ye tabi tutulmas\u0131 ikinci bir vergileme \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Zira, t\u00fcm\u00fcyle \u00fcniversite b\u00fcnyesinde e\u011fitim- \u00f6\u011fretim hizmetlerine harcanan katk\u0131 paylar\u0131n\u0131n, bir i\u015fletme geliri gibi vergilendirilmesi, vak\u0131f \u00fcniversitelerinden ziyade \u00f6\u011frencilere bir y\u00fck getirmekte, adalet ve e\u015fitlik ilkeleri \u00e7i\u011fnenmek suretiyle devlet \u00fcniversitelerinde okuyan \u00f6\u011frencilerle bu \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda maddi ayr\u0131cal\u0131k yarat\u0131larak, vak\u0131f \u00fcniversiteleriyle hedeflenen ama\u00e7lar \u00e7i\u011fnenmektedir59<\/sup>.<\/p>

E\u011fitimle ilgili istisna maddesinde, \u201cilmi, fenni, g\u00fczel sanatlar\u0131 yayma\u201d ifadesi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, e\u011fitim kelimesine yer verilmedi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclerek vak\u0131f \u00fcniversitelerinin m\u00fckellef yap\u0131lmas\u0131, 3065 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 1. maddesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r60<\/sup>. \u00d6te yandan AB \u00fclkelerinin \u00e7o\u011funda e\u011fitim-\u00f6\u011fretim hizmetleri KDV\u2019ye tabi de\u011fildir61<\/sup>.<\/p>

B\u00fct\u00fcn bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, 3065 say\u0131l\u0131 Kanunda gerekli de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak Vak\u0131f \u00dcniversitelerinin e\u011fitim-\u00f6\u011fretim hizmetlerinin KDV\u2019den istisna oldu\u011funa a\u00e7\u0131kl\u0131k getirilmesi veya Bakanlar Kurulu\u2019nun % 8 oran\u0131n\u0131 % 1\u2019e d\u00fc\u015f\u00fcrmesi62<\/sup> \u00f6nerilmektedir.<\/p>

Bu \u00e7er\u00e7evede di\u011fer bir sorun da, vak\u0131f \u00fcniversitelerince sunulan bedelsiz e\u011fitim- \u00f6\u011fretim hizmetlerinden KDV istenmesi. 3065 say\u0131l\u0131 Kanunun \u201csosyal ama\u00e7 ta\u015f\u0131yan istisnalar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 17. maddesinin (2\/b) bendine g\u00f6re, \u00fcniversite ve y\u00fcksekokullar taraf\u0131ndan ilgili d\u00f6nemdeki kapasitelerinin % 50\u2019sini ge\u00e7memek \u00fczere verilen bedelsiz e\u011fitim-\u00f6\u011fretim hizmetleri KDV\u2019den istisna edilmi\u015ftir. Bu duruma g\u00f6re, burslu (yani bedelsiz) okutulan \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 % 50\u2019nin \u00fczerinde ise, vak\u0131f \u00fcniversitesi almad\u0131\u011f\u0131 \u00fccretin KDV\u2019sini devlete \u00f6demek zorundad\u0131r.<\/p>

Di\u011fer taraftan bu vergiden istisna edilen, bedelsiz sunulan hizmetler i\u00e7in y\u00fcklenilen KDV\u2019nin indirim konusu yap\u0131lmas\u0131 da, 3065 say\u0131l\u0131 Kanunun 30. maddesinin (a) bendi h\u00fckm\u00fc gere\u011fince m\u00fcmk\u00fcn bulunmamaktad\u0131r63<\/sup>.<\/p>

\u201cE\u011fitimle u\u011fra\u015fanlar\u0131n g\u00f6lgesine bile bas\u0131lmaz\u201d.
Japon Atas\u00f6z\u00fc

<\/div>
<\/div>

SONU\u00c7 <\/strong><\/p>

E\u011fitim hizmetleri ba\u011flam\u0131nda vak\u0131f \u00fcniversitelerinin finansal ve vergisel sorunlar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmada;<\/p>

-Vak\u0131f \u00fcniversitelerinin sorunlar\u0131na finansal a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu \u00fcniversitelere Y\u00d6K b\u00fct\u00e7esinden yap\u0131lan nakdi yard\u0131mlardan ko\u015fullar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle az say\u0131da \u00fcniversitenin s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fczeyde yararland\u0131\u011f\u0131, zira fiilen \u00f6denen yard\u0131mlar\u0131n, b\u00fct\u00e7e ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00f6deneklerinin alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131, bu itibarla tahsis edilen yard\u0131mlar\u0131n % 70\u2019inin e\u011fitim-\u00f6\u011fretime ba\u015flayan \u00fcniversitelere ko\u015fulsuz \u00f6denmesi, kalan\u0131n\u0131n ise belirli ko\u015fullara ba\u011flanmas\u0131n\u0131n uygun olaca\u011f\u0131, devlet \u00fcniversitelerinde \u00f6\u011frenim g\u00f6ren y\u00fcksek ve orta gelir d\u00fczeyindeki ailelere mensup \u00f6\u011frencilerin, e\u011fitimin finansman\u0131na daha y\u00fcksek oranda kat\u0131lmas\u0131, bunun yan\u0131nda vak\u0131f \u00fcniversitelerinde okuyan d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00f6\u011frencilere devlet katk\u0131s\u0131, burs, har\u00e7 kredisi gibi imkanlar sa\u011flanmas\u0131n\u0131n uygun olaca\u011f\u0131, Hazine arazileri ile devletin h\u00fck\u00fcm ve tasarrufundaki yerlerin bu \u00fcniversitelere irtifak hakk\u0131 tesisi veya kullanma hakk\u0131 verilmesinde, sat\u0131\u015fta oldu\u011fu gibi % 50 indirimli tarife uygulamas\u0131n\u0131n yerinde olaca\u011f\u0131,<\/p>

-Vak\u0131f \u00fcniversitelerinin sorunlar\u0131na vergisel a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu \u00fcniversitelerin en \u00f6nemli probleminin \u00f6\u011frenci katk\u0131 paylar\u0131n\u0131n katma de\u011fer vergisine tabi tutulmas\u0131 oldu\u011fu, oysa devlet \u00fcniversitelerinde \u00f6\u011frenci har\u00e7lar\u0131ndan KDV al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, bu durumun verginin nihai y\u00fcklenicisi olan \u00f6\u011frencileri zor durumda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 gibi vak\u0131f \u00fcniversitelerine y\u00f6nelik talebi de olumsuz olarak etkiledi\u011fi, bursluluk uygulamas\u0131 ile bedelsiz sunulan e\u011fitim-\u00f6\u011fretim hizmetinin \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131n\u0131n % 50\u2019sini a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda KDV\u2019ye tabi tutulmas\u0131n\u0131n da bu \u00fcniversitelere ek mali y\u00fck getirdi\u011fi gibi \u00fcniversitece \u00fcstlenilen verginin, indirim konusu yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, b\u00fct\u00fcn bu nedenlerle, \u00f6\u011frenci katk\u0131 paylar\u0131ndan al\u0131nan KDV\u2019nin devlet \u00fcniversitelerinde oldu\u011fu gibi kald\u0131r\u0131lmas\u0131 veya Bakanlar Kurulu\u2019nun yetkisini kullanarak vergi oran\u0131n\u0131n % 8\u2019den % 1\u2019e d\u00fc\u015f\u00fcrmesinin yerinde olaca\u011f\u0131, sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>

\u00a0<\/p>

<\/div>
Dipnotlar:<\/div>

1 A. \u015eeref G\u00f6z\u00fcb\u00fcy\u00fck, Y\u00f6netim Hukuku, 21. Bask\u0131, Ankara, 2004, s. 281.<\/p>

2 Metin G\u00fcnday, \u0130dare Hukuku, 7. Bask\u0131, \u0130maj Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2003, s. 282.<\/p>

3 G\u00fcnday, a.g.e., s. 284.<\/p>

4 G\u00fcnday, a.g.e., s. 284.<\/p>

5 Tahsin B. Balta, \u0130dare Hukuku, \u0130stanbul, 1972, s. 18.<\/p>

6 Veysel Tuncil, \u201cKamu Hizmeti\u201d, www.turkhukuksitesi.com.makale-199htm.<\/p>

7 Bkz., R.G. : 24.01.1995\/22181.<\/p>

8 Bkz., R.G. : 26.6.1985\/18793.<\/p>

9 Ali R\u0131za Y\u00fccel, \u201cKamu \u0130mtiyaz S\u00f6zle\u015fmeleri\u201d, www.intes.org.tr\/06\/dergi\/?,Say\u0131: 95 & makale= 31<\/p>

10 Kemal G\u00f6zler, \u0130dare Hukuku Dersleri, Ekin Kitabevi, Bursa, 2002, s. 450.<\/p>

11 G\u00fcnday, a.g.e., s. 293.<\/p>

12 Abdurrahman Akdo\u011fan, Kamu Maliyesi, 12. Bask\u0131, Gazi Kitabevi, Ankara, 2007, s.41-45.<\/p>

13 Sinan S\u00f6nmez, Toplumsal Gereksinmeler, Kaynak Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 ve Pareto Optimumu, Gazi \u00dcniversitesi \u0130.\u0130.B.F. Yay\u0131n\u0131, No: 17\/14, Ankara, 1983, s. 60, 65.<\/p>

14 Ethem Kadri Pekta\u015f, B\u00fcy\u00fckkent Belediyelerinin E\u011fitim ve K\u00fclt\u00fcr Hizmetlerine Siyasal Parti \u0130deolojilerinin Yans\u0131mas\u0131, Ankara, 1999. s. 12.<\/p>

15 Akdo\u011fan, a.g.e., s. 50.<\/p>

16 Sinan S\u00f6nmez, Kamu Ekonomisi Teorisi (Kamu Harcamalar\u0131nda Etkinlik Aray\u0131\u015f\u0131), Teori Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 1987, s. 119.<\/p>

17 T\u00fcrk Dil Kurumu, T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, Ankara, 2005, s. 605.<\/p>

18 Cevat Aklan, E\u011fitim Ortamlar\u0131, Ankara, 1979, s. 4.<\/p>

19 \u0130brahim Ba\u015faran, E\u011fitime Giri\u015f, Sevin\u00e7 Matbaac\u0131l\u0131k, Ankara, 1984, s. 17.<\/p>

20 Ali Naz\u0131m S\u00f6zer vd., \u201cDokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fcnde Lisans\u00fcst\u00fc E\u011fitim Kalitesinin Art\u0131r\u0131lmas\u0131na Y\u00f6nelik Bir Alan Ara\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d, Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Dergisi, Say\u0131: 2, \u0130zmir, 2002.<\/p>

21 Kenan Buluto\u011flu, Kamu Ekonomisine Giri\u015f, Filiz Kitabevi, \u0130stanbul, 1981, s. 304.<\/p>

22 Necla Kurul Tural, E\u011fitim Finansman\u0131, An\u0131 Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2002, s. 193-2005<\/p>

23 Ahmet Kesik, Y\u00fcksek \u00d6\u011frenimde Yeni Bir Finansman Modeli \u00d6nerisi; B\u00fct\u00fcnsel Model, Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 APK Kurulu Yay\u0131n\u0131, No : 2003\/362, s. 100.<\/p>

24 Bu konuda bkz., Kesik, a.g.e., s. 140-141.<\/p>

25 D. Bruce Johnstone, Readings In Comparative Hiper Education, Buffalo, Conter For Comparative And Global Studies In Education, 1997, s. 12.<\/p>

26 G\u00fcneri Akal\u0131n, Kamu Ekonomisi, Ak\u00e7a\u011f Yay\u0131n\u0131, No: 314\/5, Ankara, 2000, s. 256-263.<\/p>

27 Eser Karaka\u015f \u201cBedava \u00dcniversite Ne Demek?\u201d, Zaman Gazetesi, 17.01.2008.<\/p>

28 Kesik, a.g.e., s. 129-130.<\/p>

29 Zuhal Ergen, \u201cY\u00fcksek\u00f6\u011fretim Karma Mal\u0131n\u0131n Niteli\u011fi ve Finansman\u0131 \u00dczerine\u201d Sosyo-Ekonomi Dergisi, Say\u0131: 3, 2006-1, s. 19.<\/p>

30 Orhan O\u011fuz, Y\u00fcksek \u00f6\u011fretim \u00dczerine Baz\u0131 Tespitler ve Yeniden Yap\u0131lanma \u00d6nerileri, 21. Y\u00fczy\u0131lda E\u011fitim ve T\u00fcrk E\u011fitim Sistemi, \u0130stanbul, 2000, s. 116.<\/p>

31 O\u011fuz, a.g.e., s. 139.<\/p>

32 Kesik, a.g.e., s. 250.<\/p>

33 Ural Akbulut, \u201cR\u00f6portaj\u201d, www.alem.com.tr\/ar\u015f\u0131v\/2003.<\/p>

34 Kamil Mutluer, \u201cY\u00fcksek \u00d6\u011fretimin Finansman\u0131, Vatan Gazetesi, 18.10.2003.<\/p>

35 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulu, \u201cVak\u0131f \u00dcniversiteleri Raporu\u201d, Ankara, 2007, s. 9.<\/p>

36 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulu, \u201cY\u00fcksek\u00f6\u011fretimin Finansman\u0131\u201d, www.yok.gov.tr\/e\u011fitim\/raporlar\/mart 99\/bol\u00fcm8.html<\/p>

37 Tural, a.g.e., s. 218-219.<\/p>

38 \u0130rfan \u00d6zdo\u011fan, \u201cVak\u0131f \u00dcniversiteleri Kendilerine \u00d6zg\u00fc \u00d6zellikler Yaratmal\u0131\u201d, www.ntvmsnb.com\/news.aspx? newSID = 49. 39 BKZ., Resmi Gazete, 31.12.2005\/26040.<\/p>

40 Bkz., R.G. : 28.12.2007\/26740 (m\u00fckerrer).<\/p>

41 Harun Avc\u0131, \u201cVak\u0131f \u00dcniversitelerine Do\u011fru\u201d, S\u0131z\u0131nt\u0131 Dergisi, Say\u0131: 220, May\u0131s, 1997.<\/p>

42 Tevfik Dalg\u0131\u00e7, \u201cY\u00d6K\u2019\u00fcn Vak\u0131f \u00dcniversiteleri Raporu G\u00f6r\u00fc\u015flerimizi Do\u011fruluyor\u201d, Referans Gazetesi, 3.12.2007.<\/p>

43 Alpaslan I\u015f\u0131kl\u0131, \u201cY\u00fcksek \u00d6\u011frenimin \u00d6zelle\u015ftirilmesi\u201d, M\u00fclkiye Dergisi, Say\u0131: 234, May\u0131s-Haziran, 2002.<\/p>

44 \u00c7etin Yetkin, \u201cVak\u0131f \u00dcniversiteleri Ger\u00e7e\u011fi\u201d, Cumhuriyet Gazetesi, 15.9.2006.<\/p>

45 Erdo\u011fan, a.g.m.<\/p>

46 \u0130smail Bircan, \u201cMevcut Durum T\u00fcrkiye\u2019nin Vizyonu ile \u00c7eli\u015fiyor : Y\u00fcksek\u00f6\u011frenim Potansiyeli ve Gelece\u011fi\u201d, www.aes.org.tr\/index 2., hp?Option = com.<\/p>

47 Bircan, a.g.m.<\/p>

48 \u0130lhami S\u00f6yler, Devlet Mallar\u0131n\u0131n Kamu Finansman\u0131 A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferlendirilmesi, Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 APK Kurulu Yay\u0131n\u0131, No: 2005\/ 368, Ankara, 2005, s. 234.<\/p>

49 Hidayet Mat, \u201cSon D\u00fczenlemeler \u00c7er\u00e7evesinde Vak\u0131f \u00dcniversitelerine Do\u011frudan Hazine Arazisi Sat\u0131\u015f\u0131\u201d E. Yakla\u015f\u0131m Dergisi, Say\u0131: 53, Kas\u0131m, 2007.<\/p>

50 Erdal S\u00f6nmez-Garip Ayaz, Vergi Uygulamas\u0131nda Ba\u011f\u0131\u015f ve Yard\u0131mlar, T\u00dcRMOB Yay\u0131n\u0131, No: 118, s.33.<\/p>

51 \u00d6mer \u00d6zy\u0131lmaz, \u201cE\u011fitim Hizmetlerinin Kamu, \u00d6zel Sekt\u00f6r ve G\u00f6n\u00fcll\u00fc Kurulu\u015flar Eliyle G\u00f6r\u00fclmesinin Gere\u011fi ve Yararlar\u0131\u201d, www. omerozyilmaz. com.tr.index.php? option.<\/p>

52 Tahsin \u00d6zcan, \u201cOsmanl\u0131 Devletinde E\u011fitim Hizmetlerinin Finansman\u0131\u201d, www.osmanli.org.tr\/yazi.php.<\/p>

53 Ahmet Erol, \u201cVak\u0131f \u00dcniversitelerinin KDV Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Durumu-I\u201d, Yakla\u015f\u0131m Dergisi, Say\u0131: 176, A\u011fustos, 2007.<\/p>

54 Emrah Ak\u0131n- \u015eaban K\u00fc\u00e7\u00fck, E\u011fitim Kurumlar\u0131, (Temel \u0130dari, Mali, Vergisel D\u00fczenlemeler), T\u00dcRMOB Yay\u0131n\u0131, No: 266, Ankara, 2005, s. 110.<\/p>

55 Ediz Zeyrek, \u201c\u00dcniversitelere El Koyabilirler\u201d, www.ger\u00e7ekg\u00fcndem.com\/print.php? Typ.<\/p>

56 Veysi Sevig, \u201cVak\u0131f \u00dcniversitesi Ticari Nitelikte, E\u011fitim \u00dccreti KDV\u2019ye Tabi\u201d Referans Gazetesi, 12.9.2007.<\/p>

57 Erdo\u011fan \u00d6ner, \u201cVak\u0131f \u00dcniversitelerinin Katma De\u011fer Vergisi M\u00fckellefiyeti\u201d, Yakla\u015f\u0131m Dergisi, Say\u0131: 154, Ekim, 2005.<\/p>

58 \u00d6ner, a.g.m.<\/p>

59 Ahmet Erol, \u201cVak\u0131f \u00dcniversitelerinin KDV Kar\u015f\u0131s\u0131nda Durumu-II\u201d, Yakla\u015f\u0131m Dergisi, Say\u0131: 177, Eyl\u00fcl, 2007.<\/p>

60 Nevzat T\u00fcfek\u00e7io\u011flu \u201c\u00d6zel Okul ve \u00dcniversitelerde KDV Uygulamalar\u0131 ve Burs Tahsisleri\u201d Vergi D\u00fcnyas\u0131, Say\u0131: 280, Ekim, 2004.<\/p>

61 \u015e\u00fckr\u00fc K\u0131z\u0131lot, \u201cYoksul \u00d6\u011frenciye \u00dccretsiz \u00dcniversite M\u00fcjdesi\u201d, H\u00fcrriyet Gazetesi, 20.2.2007.<\/p>

62 Kamil Mutluer, \u201cVak\u0131f \u00dcniversiteleri ve Katma De\u011fer Vergisi\u201d, Vatan Gazetesi, 23.8.2003.<\/p>

63 Muharrem Uzuno\u011flu, \u201cVak\u0131flar Taraf\u0131ndan Kurulan \u00dcniversitelerin Vermi\u015f Oldu\u011fu E\u011fitim-\u00d6\u011fretim Hizmetlerinin Kurumlar Vergisi ve KDV Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Durumu\u201d Vergi D\u00fcnyas\u0131, Say\u0131: 310, Haziran, 2007.<\/p>

KAYNAK\u00c7A<\/div>

1-Akal\u0131n, G. (2000), Kamu Ekonomisi, Ak\u00e7a\u011f Yay\u0131n\u0131, No: 314\/5, Ankara.<\/p>

2-Akdo\u011fan, A. (2007), Kamu Maliyesi, 12. Bask\u0131, Gazi Kitabevi, Ankara.<\/p>

3-Ak\u0131n, E. (2005), E\u011fitim Kurumlar\u0131, (Temel \u0130dari, Mali, Vergisel K\u00fc\u00e7\u00fck, \u015eaban D\u00fczenlemeler), T\u00dcRMOB Yay\u0131n\u0131, No : 266, Ankara.<\/p>

4-Aklan, C. (1979), E\u011fitim Ortamlar\u0131, Ankara.<\/p>

5-Balta, T. B. (1972) \u0130dare Hukuku, \u0130stanbul.<\/p>

6-Ba\u015faran, \u0130. (1984), E\u011fitime Giri\u015f, Sevin\u00e7 Matbaac\u0131l\u0131k, Ankara.<\/p>

7-Buluto\u011flu, K. (1981), Kamu Ekonomisine Giri\u015f, Filiz Kitabevi, \u0130stanbul.<\/p>

8-G\u00f6zler, K. (2002), \u0130dare Hukuku Dersleri, Ekin Kitabevi, Bursa.<\/p>

9-G\u00f6z\u00fcb\u00fcy\u00fck, A. \u015e. (2004), Y\u00f6netim Hukuku, 21. Bask\u0131, Ankara.<\/p>

10-G\u00fcnday, M. (2003),\u0130dare Hukuku, 7. Bask\u0131, \u0130maj Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara.<\/p>

11-Johnstone, D. B. (1997) Readings In Comparative Hiper Education, Buffalo,<\/p>

Conter For Comparative And Global Studies In Education.<\/p>

12-Kesik, A. Y\u00fcksek \u00d6\u011frenimde Yeni Bir Finansman Modeli \u00d6nerisi B\u00fct\u00fcnsel Model, Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131, APK Kurulu Yay\u0131n\u0131, No : 2003\/362.<\/p>

13-O\u011fuz, O. (2000), Y\u00fcksek \u00f6\u011fretim \u00dczerine Baz\u0131 Tespitler ve Yeniden Yap\u0131lanma \u00d6nerileri, 21. Y\u00fczy\u0131lda E\u011fitim ve T\u00fcrk E\u011fitim Sistemi, \u0130stanbul.<\/p>

14-S\u00f6nmez, S. (1983), Toplumsal Gereksinmeler, Kaynak Da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 ve Pareto Optimumu, Gazi \u00dcniversitesi \u0130.\u0130.B.F. Yay\u0131n\u0131, No: 17\/14, Ankara.<\/p>

15-S\u00f6nmez, S. (1987), Kamu Ekonomisi Teorisi (Kamu Harcamalar\u0131nda Etkinlik Aray\u0131\u015f\u0131), Teori Yay\u0131nlar\u0131, Ankara.<\/p>

16-S\u00f6yler, \u0130. (2005), Devlet Mallar\u0131n\u0131n Kamu Finansman\u0131 A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferlendirilmesi, Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 APK Kurulu Yay\u0131n\u0131, No: 2005\/ 368, Ankara.<\/p>

17-Pekta\u015f, E. K. (1999), B\u00fcy\u00fckkent Belediyelerinin E\u011fitim ve K\u00fclt\u00fcr Hizmetlerine Siyasal Parti \u0130deolojilerinin Yans\u0131ma, Ankara.<\/p>

18-S\u00f6nmez, E. Vergi Uygulamas\u0131nda Ba\u011f\u0131\u015f ve Yard\u0131mlar, T\u00dcRMOB AYAZ,<\/p>

Garip Yay\u0131n\u0131, No: 118.<\/p>

19-Tural, N. K. (2002), E\u011fitim Finansman\u0131, An\u0131 Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara.<\/p>

20-T\u00fcrk Dil Kurumu (2005), T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, Ankara.<\/p>

21-Avc\u0131, H. \u201cVak\u0131f \u00dcniversitelerine Do\u011fru\u201d, S\u0131z\u0131nt\u0131 Dergisi, Say\u0131: 220, May\u0131s, 1997.<\/p>

22-Ergen, Z.\u201cY\u00fcksek\u00f6\u011fretim Karma Mal\u0131n\u0131n Niteli\u011fi ve Finansman\u0131 \u00dczerine\u201d Sosyo-Ekonomi Dergisi, Say\u0131: 3, 2006-1.<\/p>

23-Erol, A. (2007), \u201cVak\u0131f \u00dcniversitelerinin KDV Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Durumu-I\u201d, Yakla\u015f\u0131m Dergisi, Say\u0131: 176, A\u011fustos.<\/p>

24-Erol, A. (2007), \u201cVak\u0131f \u00dcniversitelerinin KDV Kar\u015f\u0131s\u0131nda Durumu-II\u201d, Yakla\u015f\u0131m Dergisi, Say\u0131: 177, Eyl\u00fcl.<\/p>

25-I\u015f\u0131kl\u0131, A. (2002), \u201cY\u00fcksek \u00d6\u011frenimin \u00d6zelle\u015ftirilmesi\u201d, M\u00fclkiye Dergisi, Say\u0131: 234, May\u0131s-Haziran.<\/p>

26-Mat, H.\u201cSon D\u00fczenlemeler \u00c7er\u00e7evesinde Vak\u0131f \u00dcniversitelerine Do\u011frudan Hazine Arazisi Sat\u0131\u015f\u0131\u201d E. Yakla\u015f\u0131m Dergisi, Say\u0131: 53, Kas\u0131m, 2007.<\/p>

27-\u00d6ner, E. (2005), \u201cVak\u0131f \u00dcniversitelerinin Katma De\u011fer Vergisi<\/p>

M\u00fckellefiyeti\u201d, Yakla\u015f\u0131m Dergisi, Say\u0131: 154, Ekim.<\/p>

28-S\u00f6zer, A. N. (2002), \u201cDokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fcnde Lisans\u00fcst\u00fc E\u011fitim Kalitesinin Art\u0131r\u0131lmas\u0131na Y\u00f6nelik Bir Alan Ara\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d, Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Dergisi, Say\u0131: 2, \u0130zmir.<\/p>

29-T\u00fcfek\u00e7io\u011flu, N. (2004), \u201c\u00d6zel Okul ve \u00dcniversitelerde KDV Uygulamalar\u0131 ve Burs Tahsisleri\u201d Vergi D\u00fcnyas\u0131, Say\u0131: 280, Ekim, .<\/p>

30-Uzuno\u011flu, M. (2007), \u201cVak\u0131flar Taraf\u0131ndan Kurulan \u00dcniversitelerin Vermi\u015f Oldu\u011fu E\u011fitim-\u00d6\u011fretim Hizmetlerinin Kurumlar Vergisi ve KDV Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Durumu\u201d Vergi D\u00fcnyas\u0131, Say\u0131: 310, Haziran.<\/p>

31-Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulu (2007), \u201cVak\u0131f \u00dcniversiteleri Raporu\u201d, Ankara.<\/p>

32-Y\u00fccel, A.R., \u201cKamu \u0130mtiyaz S\u00f6zle\u015fmeleri\u201d, \/06\/dergi\/?,Say\u0131: 95 & makale= 31.<\/p>

33-Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulu, \u201cY\u00fcksek\u00f6\u011fretimin Finansman\u0131\u201d, \/e\u011fitim\/raporlar\/mart 9\/bol\u00fcm8.html.<\/p>

34-Zeyrek, E. \u201c\u00dcniversitelere El Koyabilirler\u201d, \/print.php? Typ.<\/p>

35-Akbulut, Ural, R\u00f6portaj, .<\/p>

36-Bircan, \u0130.\u201cMevcut Durum T\u00fcrkiye\u2019nin Vizyonu ile \u00c7eli\u015fiyor: Y\u00fcksek\u00f6\u011frenim Potansiyeli ve Gelece\u011fi\u201d, hp?Option = com.<\/p>

37-Dalg\u0131\u00e7, T.\u201cY\u00d6K\u2019\u00fcn Vak\u0131f \u00dcniversiteleri Raporu G\u00f6r\u00fc\u015flerimizi Do\u011fruluyor\u201d, Referans Gazetesi, (3.12.2007).<\/p>

38- Karaka\u015f, E. \u201cBedava \u00dcniversite Ne Demek?\u201d, Zaman Gazetesi, (17.01.2008).<\/p>

39-K\u0131z\u0131lot, \u015e.\u201cYoksul \u00d6\u011frenciye \u00dccretsiz \u00dcniversite M\u00fcjdesi\u201d,H\u00fcrriyet Gazetesi, (20.2.2007).<\/p>

40-Mutluer, K. \u201cVak\u0131f \u00dcniversiteleri ve Katma De\u011fer Vergisi\u201d, Vatan Gazetesi, (23.8.2003).<\/p>

41-Mutluer, K.\u201cY\u00fcksek \u00d6\u011fretimin Finansman\u0131, Vatan Gazetesi, (18.10.2003).<\/p>

42-\u00d6zcan, T. \u201cOsmanl\u0131 Devletinde E\u011fitim Hizmetlerinin Finansman\u0131\u201d, .<\/p>

43-\u00d6zdo\u011fan, \u0130.\u201cVak\u0131f \u00dcniversiteleri Kendilerine \u00d6zg\u00fc \u00d6zellikler Yaratmal\u0131\u201d, news.aspx?newSID= 49.<\/p>

44-\u00d6zy\u0131lmaz, \u00d6.\u201cE\u011fitim Hizmetlerinin Kamu, \u00d6zel Sekt\u00f6r ve G\u00f6n\u00fcll\u00fc Kurulu\u015flar Eliyle G\u00f6r\u00fclmesinin Gere\u011fi ve Yararlar\u0131\u201d, index.php? option.<\/p>

45-Sevig, V. \u201cVak\u0131f \u00dcniversitesi Ticari Nitelikte, E\u011fitim \u00dccreti KDV\u2019ye Tabi\u201d Referans Gazetesi, ( 12.9.2007).<\/p>

46-Tuncil, V. \u201cKamu Hizmeti\u201d, makale-199htm.<\/p>

47-Yetkin, \u00c7.\u201cVak\u0131f \u00dcniversiteleri Ger\u00e7e\u011fi\u201d, Cumhuriyet Gazetesi, (15.9.2006).<\/p>

Maliye Dergisinin 154. (Ocak-Haziran 2008) Say\u0131s\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Do\u00e7. Dr. \u0130lham\u0130 S\u00f6yler Ankara – 1976 Do\u00e7.Dr., Say\u0131\u015ftay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Savc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131, isoyler@sayistay.gov.tr \u00a0 \u00d6ZET Bilgi edinme ihtiyac\u0131 insan\u0131n biyolojik ve fizyolojik ihtiya\u00e7lar\u0131 gibi \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bilgi, e\u011fitimle edinilen bir olgudur. E\u011fitim hizmetleri aras\u0131nda \u00f6nemli bir yere sahiptir. Kamu hizmetleri, hem idare hukukunun, hem de kamu maliyesinin ilgi alan\u0131 i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r. E\u011fitim hizmetleri i\u00e7inde y\u00fcksek […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4678,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_gspb_post_css":"","_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[93],"tags":[],"class_list":["post-4418","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tax"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4418"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6809,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4418\/revisions\/6809"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}