![\"\"](\"http:\/\/www.mustafaalpaslan.com\/wp-content\/uploads\/eda-mustafa.bmp\" "\\"eda-mustafa\\"")
<\/a><\/strong><\/p>\n Dr. Mustafa ALPASLAN Eda KAYA <\/strong>SMMM Denet\u00e7i<\/strong><\/p>\n <\/strong><\/p>\n I- MUHASEBE H\u0130LELER\u0130 \u2013 VERG\u0130 SU\u00c7U KAVRAMLARI VE M\u00dcKLLEFLER\u0130N KULLANDIKLARI FATURALARDAN DOLAYI MESLEK MENSUBUNUN SORUMLULU\u011eU NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n 1) Muhasebe Hileleri ve Bu Hilelerle \u0130lgili Vergi Su\u00e7u <\/strong><\/p>\n Bilindi\u011fi \u00fczere, muhasebe hilesi, asl\u0131nda bir muhasebe d\u00fczensizli\u011fidir. Ba\u015fka bir ifade ile bu d\u00fczensizli\u011fin, tertipsizli\u011fin vergi su\u00e7u boyutuna gelebilmesi i\u00e7in su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 gereklidir.<\/p>\n Buna g\u00f6re:<\/p>\n a) <\/strong>Yasall\u0131k ilkesi gere\u011fi, yasada tan\u0131mlanan tipe uygun bir fiilin olmas\u0131 gereklidir. Muhasebe su\u00e7unun mevcut olabilmesi i\u00e7in yani varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, o su\u00e7un kanunda a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde g\u00f6sterilmi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. Buradaki as\u0131l d\u00fczenleme 213 say\u0131l\u0131 VUK\u2019nun 359. maddesinde yer alan fiildir. Bu madde h\u00fckm\u00fcnde tan\u0131mlanan fiil var ise, su\u00e7ta do\u011fal olarak bulunacakt\u0131r. Fiil yok ise dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7 da yok demektir.<\/p>\n b) <\/strong>Madde unsur olarak, su\u00e7un tipine uygun bir fiilin varl\u0131\u011f\u0131 gerekmektedir. Yani vergi kanunlar\u0131ndaki su\u00e7 tipine uygun bir fiilin varl\u0131\u011f\u0131 zorunludur. \u0130\u015flenen fiilin \u201chareket\u201d, \u201csonu\u00e7\u201d ve \u201cilliyet ba\u011f\u0131\u201d olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 taraf\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Su\u00e7 Ceza Hukukuna ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gibi, di\u011fer hukuk d\u00fczenine de ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil<\/p>\n etmesi zorunludur. Ba\u015fka bir deyimle \u201chukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k\u201d unsuru i\u00e7ermelidir.<\/p>\n Su\u00e7un sen son unsuru ise; \u201cisnat yetene\u011fi\u201d ve \u201ckusurluluk\u201d olmak \u00fczere iki k\u0131s\u0131mdan meydana gelen \u201cmanevi unsur\u201ddan olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n Defter ve kay\u0131tlarda hesap ve muhasebe hileleri yapmak fiilini irdelerken baz\u0131 \u00f6nemli hususlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliyoruz. VUK\u2019nun 359. maddesinde hesap ve muhasebe hilelerinden bahsedilmekte ve ancak kanunda hesap ve muhasebe hileleri tan\u0131mlanmamaktad\u0131r. Kay\u0131t d\u00fczeninin vergi ve muhasebe hukuku ilkelerine ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde d\u00fczenlenmesine neden olan bu hareketler \u00e7ok \u00e7e\u015fitlidir. \u00d6rne\u011fin; borcu alacak, alaca\u011f\u0131 bor\u00e7 g\u00f6stermek, \u00e7ift kay\u0131t yapmak, baz\u0131 rakamlar\u0131n yerlerini de\u011fi\u015ftirmek gibi durumlar bu hilelerin bir ka\u00e7\u0131d\u0131r. Benzetme yaparak bu halleri \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu hallerin \u00e7ok \u00e7e\u015fitli olmas\u0131, tamam\u0131n\u0131n say\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemektedir. Ancak b\u00f6yle de olsa muhasebe ve hesap hileleri konusunda kanuni bir tipe yer verilmesi gerekirdi. Bu durum vergi hukukunda yere alan \u201ck\u0131yas yasa\u011f\u0131\u201d ilkesine ters d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n Ancak, bug\u00fcn teoride ve uygulamada, m\u00fckelleflerin vergi kanununa g\u00f6re tutulmas\u0131 zorunlu olan defterlere kayd\u0131 gereken hesap ve i\u015flemlerin vergi matrah\u0131n\u0131n azalmas\u0131 sonucunu do\u011furacak \u015fekilde ba\u015fka defterlere, belgelere veya kay\u0131t ortamlar\u0131na vb. ka\u011f\u0131tlara k\u0131smen yada tamamen kaydedilmesi, VUK\u2019na g\u00f6re tutulmas\u0131 zorunlu defterlerdeki kay\u0131tlar\u0131n noksan, usuls\u00fcz ve kar\u0131\u015f\u0131k olmas\u0131 sonucunu do\u011furur ve \u201c\u00e7ift defter kullanmak\u201d manas\u0131na gelmektedir.<\/p>\n \u00c7ift defter kullanmak olay\u0131nda tasdikli defterlerden iki ayr\u0131 defter tutulabilece\u011fi gibi, as\u0131l defterlere kayd\u0131 gereken hususlar ba\u015fka bir ajanda, takvim, el defteri gibi yard\u0131mc\u0131 yerlere yaz\u0131labilir. Yard\u0131mc\u0131 defter ve kay\u0131t kullanan m\u00fckellefler hesap ve i\u015flemlerini tamamen kanuni defterlere kaydetmek zorundad\u0131r. Bu m\u00fckelleflerin s\u00f6z konusu kay\u0131tlar\u0131 aras\u0131nda matrah fark\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yorsa \u201cvergi su\u00e7u\u201d var demektir. Aksi takdirde yard\u0131mc\u0131 kay\u0131t yani \u00e7ift kay\u0131t tutulmas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir mahsuru olmayabilir.<\/p>\n 2) Muhasebe Hileleri \u0130le \u0130lgili Su\u00e7a \u0130\u015ftirak Nedir?<\/strong><\/p>\n Muhasebe hileleri genel muhasebe teorisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; i\u015fletme kay\u0131t, belge ve hesaplar\u0131n\u0131n belli bir \u00e7\u0131kar sa\u011flamak ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 aldatmak amac\u0131yla ger\u00e7ek durumu yans\u0131tmayacak \u015fekilde d\u00fczenlenmesi, tahrif edilmesi ve gizlenmesi olarak tan\u0131mlanabilir. Bilin\u00e7li olarak, daha \u00e7ok belgeler \u00fczerinde, yap\u0131lan hatalard\u0131r. Vergi hileleri vergi kayb\u0131na neden olan, tamamen vergi matrah\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6sterilmesine y\u00f6nelik yap\u0131lan kasti hatalard\u0131r.<\/p>\n Hilelerin belgeler \u00fczerinde ve bilin\u00e7li olarak yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle muhasebe sistemi i\u00e7inde kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc hileler; yap\u0131lan i\u015flemleri gizlemek amac\u0131yla bilin\u00e7li olarak yap\u0131lmaktad\u0131r ve ancak denetimlerle ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilmektedir.<\/p>\n \u201cMuhasebe hilesi\u201d say\u0131lan bir fiilin tan\u0131m\u0131 ve tespiti, yap\u0131lma y\u00f6ntemi faili belirleme anlam\u0131nda \u00e7ok \u00f6nem arz etmektedir. \u00d6rne\u011fin \u00e7ift defter tutma, yani yasal defter d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka defter, ajanda, disket, cd, vs. ortama kay\u0131t yapma fiilinde bir muhasebe hilesi vard\u0131r. Ancak bu hile muhasebe d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lmaktad\u0131r. Bir ajandaya, belgesiz sat\u0131lan mala ili\u015fkin \u201cbay Mehmet\u2019den 20.000 TL al\u0131nacak\u201d notunun d\u00fc\u015f\u00fclmesi ikinci defter kayd\u0131d\u0131r. Ancak muhasebeci taraf\u0131ndan yap\u0131lacak bir kay\u0131t ya da muhasebe kayd\u0131 de\u011fildir. B\u00f6yle bir kayd\u0131 sekreter, bek\u00e7i, kap\u0131c\u0131, ambar memuru, depocu, bizzat i\u015fletme sahibi de tutabilir.<\/p>\n Bu t\u00fcr hilelerin i\u00e7inde yer alabilmek i\u00e7in bizzat ya yapanlar taraf\u0131ndan bilgi verilmi\u015f olmas\u0131, ya da organizasyon i\u00e7inde yer al\u0131n\u0131yor olmas\u0131 gereklidir. \u00d6rne\u011fin, \u015firket resmi kay\u0131tlar\u0131n\u0131 tutan \u015firket eleman\u0131, e\u011fer organizasyon i\u00e7inde de\u011filse, kendi \u00f6nlerine gelen normal, rutin g\u00fcnl\u00fck belgeleri muhasebeye i\u015flemekle yetinecekler, hele hele ayr\u0131 bir finans departman\u0131 da varsa tahsilat yada \u00f6deme k\u0131sm\u0131n\u0131 da ara\u015ft\u0131rmayacaklard\u0131r.<\/p>\n \u015eirket bilgi i\u015flem b\u00fcnyesi i\u00e7erisinde yetkiler farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ise, muhasebe personeli kendi bilgisayar programlar\u0131na normal muhasebe kay\u0131tlar\u0131n\u0131 yaparken ba\u015fka ki\u015filer ayn\u0131 program\u0131n di\u011fer mod\u00fcllerine ba\u015fka kay\u0131tlarda i\u015fleyebileceklerdir.<\/p>\n \u00d6zetle \u201cmuhasebe hilesi\u201d ancak bilerek ve istenerek i\u015flenen yap\u0131lan fiiller ile bir su\u00e7 haline gelebilir.<\/p>\n <\/strong>3568 say\u0131l\u0131 yasa h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali m\u00fc\u015favirlerin sorumlu olaca\u011f\u0131 i\u015flemler \u00f6zetle; muhasebecilik ve mali m\u00fc\u015favirlik mesle\u011finin konusu, di\u011fer i\u015flemlerin yan\u0131 s\u0131ra ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filere ait te\u015febb\u00fcs ve i\u015fletmelerin; genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca, defterlerini tutmak, bilan\u00e7o, gelir tablosu ve vergi beyannamelerini imzalamak ile di\u011fer belgeleri d\u00fczenlemek vb. i\u015fleri yapmak \u015feklinde ifade olunabilir.<\/p>\n Meslek mensuplar\u0131, 3568 say\u0131l\u0131 yasan\u0131n 2\/A-a bendinde yer alan i\u015flemleri yapar iken; bu i\u015flemler sonucunda ortaya \u00e7\u0131kabilecek mali sorumluluklar\u0131 ise, 6\/7\/1994 tarihli resmi gazetede yay\u0131nlanan ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 4008 say\u0131l\u0131 kanun ile vergi usul kanununa eklenen m\u00fckerrer 227. madde ile h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re vergi beyannamelerinin 3568 say\u0131l\u0131 kanuna g\u00f6re yetki alm\u0131\u015f meslek mensuplar\u0131 taraf\u0131ndan da imza edilmesi zorunlulu\u011fu Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 yetkili k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda meslek mensuplar\u0131 imzalad\u0131klar\u0131 vergi beyannameleri ile ilgili olarak sorumlu olacaklar\u0131 bilinmektedir. Di\u011fer taraftan 3568 say\u0131l\u0131 kanun ile meslek mensuplar\u0131na verilen yetkilere ili\u015fkin mali sorumluluk, VUK m\u00fck. md. 227. de d\u00fczenlenmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n verdi\u011fe yetkiye dayal\u0131 olarak vergi beyannamelerinin 3568 say\u0131l\u0131 kanuna g\u00f6re yetki alm\u0131\u015f meslek mensuplar\u0131 taraf\u0131ndan da imzalanmas\u0131 zorunlulu\u011funa ili\u015fkin y\u00f6ntem ve ilkeler 4 seri nolu Vergi Beyannamelerinin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali M\u00fc\u015favirlerce imzalanmas\u0131 hakk\u0131nda genel tebli\u011f verilmi\u015ftir.<\/p>\n II-SAHTE FATURA KULLANAN B\u0130R M\u00dcKELLEF\u0130N KAYITLARINI TUTAN MESLEK MENSUBUNUN SORUMLULU\u011eU NE OLACAKTIR? <\/strong><\/p>\n Gerek 3568 say\u0131l\u0131 yasa ve gerekse buna ili\u015fkin olarak \u00e7\u0131kar\u0131lan 4 s\u0131ra nolu genel tebli\u011f ve gerekse VUK m\u00fck. md. 227 h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re; meslek mensuplar\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fterilerinin sahte fatura kullan\u0131m\u0131 ile ilgili ne derece sorumlu bulunduklar\u0131 s\u00fcrekli tart\u0131\u015f\u0131lan bir konudur. Bu konu zaman zaman meslek mensuplar\u0131 hakk\u0131nda denetim elemanlar\u0131 taraf\u0131ndan meslek mensuplar\u0131 i\u00e7in \u201csorumluluk raporu\u201dnun d\u00fczenlenmesi s\u0131ras\u0131nda da s\u00fcrekli g\u00fcndeme gelen bir konudur. Uygulamada denetim elemanlar\u0131 zaman zaman meslek mensuplar\u0131 hakk\u0131nda \u201csorumluluk raporlar\u0131\u201d d\u00fczenleyerek hem m\u00fckellefler i\u00e7in tarhiyat \u00f6nerilmesini ve hem de bu tarhiyattan dolay\u0131 meslek mensuplar\u0131n\u0131n nihai a\u015famada sorumlu olacaklar\u0131n\u0131 rapora ba\u011fl\u0131yarak vergi dairelerinin dikkatlerini \u00e7ekmektedirler.<\/p>\n Bu noktada hemen akla \u015fu sorular gelebilmektedir:<\/p>\n 1) <\/strong>\u00d6nerilen tarhiyat hakk\u0131nda, sahte fatura kullan\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 (m\u00fckellefin i\u015fbu sahte faturay\u0131 bilmeyerek kulland\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131larak) \u00f6nerilen tarhiyat hakk\u0131nda tarhiyat \u00f6ncesi uzla\u015fmaya varmas\u0131 durumunda sonucun ne olaca\u011f\u0131?<\/p>\n 2) <\/strong>M\u00fckellefin kulland\u0131\u011f\u0131 sahte fatura ile ilgili olarak yine m\u00fckellefin VUK 376. maddesine g\u00f6re talepte bulunmas\u0131 halinde durumun ne olaca\u011f\u0131?<\/p>\n 3) <\/strong>M\u00fckellefin kendisine yap\u0131lan tarhiyat i\u00e7in yukar\u0131daki hususlar ile ilgili olarak vergi yarg\u0131s\u0131na m\u00fcracaat etmesi halinde durumun ne olaca\u011f\u0131?<\/p>\n 4) <\/strong>Yine yukar\u0131daki durumlara g\u00f6re yap\u0131lan tarhiyat i\u00e7in m\u00fckellefin tebli\u011f edilen ihbarnamelerine kar\u015f\u0131n d\u00fczeltme talebinde bulunulmas\u0131 halinde durumun ne olabilece\u011fi?<\/p>\n 5) <\/strong>\u00d6zetle yukar\u0131da belirtilen konularla ilgili olarak m\u00fckellefin kendisine tebli\u011f edilen ihbarnamelere kar\u015f\u0131 30 g\u00fcn i\u00e7erisinde dava a\u00e7madan tarhiyat\u0131 kesinle\u015ftirmesi durumunda kimin ne miktarda sorumlu olaca\u011f\u0131?<\/p>\n \u2026\u2026 gibi konularda m\u00fckellefin veya serbest muhasebecisinin ne miktarda hangi safhalarda nas\u0131l sorumlu olabilece\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Hemen belirtilmesinde yarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz konu: hi\u00e7 ku\u015fkusuz m\u00fckellefin her hal ve takdirde yukar\u0131daki tarhiyatlardan veya bu tarhiyatlar\u0131n sonucuna g\u00f6re kendisinin m\u00fckellef olmas\u0131 nedeniyle bu borcu \u00f6demesinin gerekti\u011fi yada bu bor\u00e7tan sorumlu oldu\u011fu ihtilafs\u0131zd\u0131r. Di\u011fer yandan m\u00fckellefin o d\u00f6nemde kay\u0131tlar\u0131n\u0131 tutan muhasebeci veya o d\u00f6nemde vergi beyannameleri imzalayan mali m\u00fc\u015favirinin de sorumlu olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.[1]<\/a><\/p>\n III- DANI\u015eTAY\u2019IN KONUMUZLA \u0130LG\u0130L\u0130 \u0130\u00c7T\u0130HATLARI: <\/strong><\/p>\n MESLEK MENSUBUNUN, M\u00dcKELLEF\u0130N KULLANDI\u011eI YANILTICI FATURADAN DOLAYI SORUMLU OLAMAYACA\u011eI Y\u00d6N\u00dcNDED\u0130R<\/strong><\/p>\n 1)<\/strong> Y\u00fcksek mahkeme vermi\u015f oldu\u011fu bir karar\u0131nda sahte fatura kullanan bir \u015firketin muhasebecisinin bu fiilinden sorumlu olmayaca\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir. Olay \u015f\u00f6yle geli\u015fmi\u015ftir: sahte fatura kulland\u0131\u011f\u0131 iddia edilen bir \u015firket hakk\u0131nda, tarhiyat \u00f6nerilmi\u015ftir. Tarhiyat bu m\u00fckellefin bu sahte faturay\u0131 kas\u0131tl\u0131 olarak kullanmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan tarhiyat\u0131n terkin edilmesine karar verilmi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak m\u00fckellef bu tarhiyat hakk\u0131nda tarhiyat \u00f6ncesi uzla\u015fma h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re tarhiyat talep edilmi\u015f ve \u00fczerinde de uzla\u015fmaya var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra konuyla ilgili olarak m\u00fckellef vergi dairesine \u00f6deme yapamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6deme emri a\u015famas\u0131nda ise m\u00fckellefin o d\u00f6nemdeki muhasebecisine ruc\u00fc edilerek \u00f6deme emri tebli\u011f edilmi\u015ftir. Meslek mensubunun \u00f6deme emrine kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bu dava mahkemece kabul edilmi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak y\u00fcksek mahkeme bu konuda meslek mensubunu sorumlu olmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin karar vermi\u015ftir.[2]<\/a><\/p>\n 2) <\/strong>Yine Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n vermi\u015f oldu\u011fu bir ba\u015fka karar\u0131nda da \u201cmuhasebecilerin sorumlulu\u011fu imzalad\u0131klar\u0131 beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kay\u0131tlar\u0131na ve bu kay\u0131tlar\u0131n dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan belgelere uygun olmamas\u0131ndan do\u011fmakta olup, \u015firketin d\u00fczenledi\u011fi faturalar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda % 5 komisyon geliri elde etti\u011fi varsay\u0131m\u0131na dayanarak 213 say\u0131l\u0131 vergi usul kanunun m\u00fckerrer 227. maddesi uyar\u0131nca muhasebeci olan davac\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funa gidilemeyece\u011fi hk.\u201d \u015feklinde karar verilerek m\u00fckellefin bu fiilinden dolay\u0131 meslek mensubunun sorumlu olmayaca\u011f\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n IV- SONU\u00c7 VE DE\u011eERLEND\u0130RMELER <\/strong><\/p>\n a)<\/strong> Meslek mensuplar\u0131n\u0131n m\u00fckellefin d\u00fczenlemi\u015f oldu\u011fu sahte veya muhteviyat\u0131 itibariyle yan\u0131lt\u0131c\u0131 faturalardan dolay\u0131 sorumlulu\u011fu genel olarak bulunmamaktad\u0131r. Ancak, meslek mensubunun bir menfaat g\u00f6zeterek i\u015fbu fatura ticaretine i\u015ftirak, yard\u0131m vs. kolayl\u0131k g\u00f6sterdi\u011finin, tespiti durumunda sorumlu olaca\u011f\u0131 ku\u015fkusuzdur.<\/p>\n b)<\/strong> Yine m\u00fckellefin gider veya maliyet unsurlar\u0131 i\u00e7erisinde kulland\u0131\u011f\u0131 sahte faturalardan dolay\u0131 meslek mensubunun sorumlulu\u011fu yine genel olarak s\u00f6z konusu de\u011fildir. Burada da yine bu faturalar\u0131n temini, al\u0131nmas\u0131, sa\u011flanmas\u0131 vb. konularda menfaat g\u00f6zeterek veya etmeyerek bu i\u015flere yard\u0131m, kolayl\u0131k vs. yollarla bir \u015fekilde arac\u0131l\u0131k edilmesi durumunda ku\u015fkusuz meslek mensubunun sorumlulu\u011fu mevcut bulunacakt\u0131r. <\/strong><\/p>\n c)<\/strong> S\u00fcre gelen pek \u00e7ok yarg\u0131 karar\u0131nda temel yakla\u015f\u0131m, cezay\u0131 gerektirir fiilin b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131 ile v\u00fccut bulmadan ve cezay\u0131 gerektiren failin fiiline yard\u0131m, i\u015ftirak, kolayl\u0131k g\u00f6sterilmi\u015f oldu\u011funun tespiti yap\u0131lmadan hi\u00e7bir \u015fekilde ceza kesilemeyece\u011fi prensip olarak kabul edilmi\u015ftir. Uygulamada m\u00fckellefler ile meslek mensuplar\u0131n\u0131n sorumluluklar\u0131n\u0131n kesin \u00e7izgileriyle belirlenmesi nerede, nereye kadar ve hangi a\u015famada kimin ve ne kadar sorumlu, m\u00fckellef olaca\u011f\u0131 mutlak surette belirlenmelidir. Hi\u00e7bir ki\u015fi veya kurulu\u015f i\u015flemedi\u011fi bir fiilden dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi ceza hukukumuzun temel bir ilkesidir.[3]<\/a><\/p>\n d)<\/strong>Uygulamada muhasebe hileleri nedeniyle meslek mensubunun sorumlulu\u011fu ancak bilerek ve istenerek i\u015flenen ve yap\u0131lan fiiller ile bir su\u00e7 haline gelebilir. Muhasebe hilesi \u2013 vergi su\u00e7una i\u015ftirakin \u015fartlar\u0131 vergi ceza hukukunda ceza hukuk teorisinde oldu\u011fu gibi su\u00e7a i\u015ftirakten bahis edilebilmesi i\u00e7in temel \u00fc\u00e7 \u015fart\u0131n mevcudiyeti gerekmektedir. Buna g\u00f6re birden \u00e7ok ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve aralar\u0131nda nedensel ba\u011flant\u0131 bulunan birden \u00e7ok hareketin varl\u0131\u011f\u0131 gereklidir. Yine su\u00e7a kat\u0131lma kast\u0131 (i\u015ftirak iradesi) ve karar verilen su\u00e7un i\u015flenmesi (ba\u011fl\u0131l\u0131k ko\u015fulu) gerekmektedir. \u0130\u015fletmenin vergi beyannamelerini ve muhasebe kay\u0131tlar\u0131n\u0131 3568 say\u0131l\u0131 yasa kapsam\u0131nda kontrol eden ve sadece kay\u0131tlar\u0131 ile kendisine ibraz edilen belgelere dayal\u0131 i\u015flem yapan meslek mensubunun sorumlulu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Konuyla ilgili: \u201ci\u015ftirak fiilini i\u015fledi\u011fi yeterli tespit ile ortaya konulmayan davac\u0131 ad\u0131na kesilen ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k cezas\u0131nda isabet g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi\u2026\u201d Dan\u0131\u015ftay Vergi Dava Daireleri 18\/5\/2001 g\u00fcn ve E:2001\/88-K:2001\/218 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131 da bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc do\u011frulamaktad\u0131r. Yine Dan\u0131\u015ftay 4. Dairesi taraf\u0131ndan verilen bir ba\u015fka kararda da ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f benimsenmi\u015ftir. \u201c\u2026 davac\u0131n\u0131n ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k su\u00e7unun i\u015flenmesine fiili ile katk\u0131da bulundu\u011funa dair somut bir tespit bulunmadan, bir d\u00f6nem s\u00f6z konusu firman\u0131n muhasebecisi olmas\u0131n\u0131n ya da ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k su\u00e7una i\u015ftirak etti\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen ki\u015filerin yan\u0131nda i\u015f\u00e7i olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmas\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na davac\u0131n\u0131n da ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k su\u00e7una i\u015ftirak etti\u011fini g\u00f6stermeyece\u011fi\u2026\u201d \u015feklinde kararlar\u0131 bulunmaktad\u0131r.[4]<\/a><\/p>\n
<\/strong><\/p>\n
<\/p>\n
\n