{"id":4881,"date":"2010-05-31T16:15:00","date_gmt":"2010-05-31T13:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/?p=4881"},"modified":"2023-09-10T23:42:34","modified_gmt":"2023-09-10T20:42:34","slug":"kamu-personel-yoenetiminde-vekalet-mueessesesi-sorunlar-coezuemler-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/?p=4881","title":{"rendered":"Kamu Personel Y\u00f6netiminde Vekalet M\u00fcessesesi (Sorunlar-\u00c7\u00f6z\u00fcmler)"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Kamu Personel Y\u00f6netiminde Vekalet M\u00fcessesesi (Sorunlar-\u00c7\u00f6z\u00fcmler)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Doc.Dr.IlhamiSoyler\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Prof. Dr. \u0130lhami S\u00f6yler<\/h6>

Say\u0131\u015ftay Savc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Dr. Recai Akyel<\/h5>

Say\u0131\u015ftay Ba\u015fkan\u0131<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
 <\/div>\n

 <\/strong><\/p>\n

1- <\/strong>G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n

Kamu hizmetlerine tahsis edilen kadrolar\u0131n doldurulamam\u0131\u015f (bo\u015f) olmas\u0131 veya dolduruldu\u011fu halde (dolu) ilgili personelin ge\u00e7ici bir s\u00fcre g\u00f6revinden ayr\u0131 kalmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, s\u00f6z konusu hizmetlerde aksama meydana gelebilmektedir.
\u0130\u015fte bu hizmetlerin aksat\u0131lmadan y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in vekalet m\u00fcessesesinden yararlan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanununda, vekalet g\u00f6revi ile vekillere \u00f6denek ayl\u0131k ve di\u011fer \u00f6demelerle ilgili h\u00fck\u00fcmler ve buna y\u00f6nelik di\u011fer d\u00fczenlemeler, hem kar\u0131\u015f\u0131k, hem de hakkaniyete uygun olmayan bir tarzda olu\u015fturuldu\u011fundan \u00f6nemli sorunlar ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.
Bu makalede vekalet g\u00f6revi ile vekillere \u00f6denen ayl\u0131k ve di\u011fer \u00f6demeler nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar bilimsel \u00f6\u011freti ve yarg\u0131 kararlar\u0131ndan da yararlan\u0131larak inceleme konusu yap\u0131lacak, ayr\u0131ca bu sorunlara y\u00f6nelik \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri sunulacakt\u0131r.

2- <\/strong>VEKALET\u0130N TANIMI ve KO\u015eULLARI<\/strong>
2.1- Vekaletin Tan\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n

Kamu y\u00f6netiminin, be\u015feri (insani) y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturan personel y\u00f6netimi, personelin i\u015fe al\u0131nmas\u0131n\u0131, yeti\u015ftirilmesini, y\u00fckselmelerini, onlardan yararlanma ko\u015fullar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen kamu y\u00f6netimi disiplinidir (Tortop,1992:10).
Kamu hizmetleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kamu personeli kategorisi i\u00e7inde bulunan memurlar eliyle yerine getirilir. Di\u011fer taraftan kamu hizmetlerinin s\u00fcreklilik arz etmesi y\u00fcz\u00fcnden, herhangi bir nedenle kesintiye u\u011framamas\u0131 gerekir. Bu itibarla gerek ge\u00e7ici olarak, gerekse s\u00fcrekli olarak bo\u015falan kadrolar “vekalet” yoluyla doldurularak hizmetin aksamas\u0131 \u00f6nlenmi\u015f olmaktad\u0131r (Kestane,2000:1).
Vekalet, kavram olarak birinin yerine bakmak, onun ad\u0131na g\u00f6rev \u00fcstlenme bi\u00e7iminde tan\u0131mlan\u0131r. Personel y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise, kamu hizmetlerinin s\u00fcreklili\u011fi ilkesi ba\u011flam\u0131nda, s\u00f6z konusu faaliyetlerin aksamas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi i\u00e7in s\u00fcrekli veya ge\u00e7ici olarak bo\u015falan kadrolara ba\u015fka ki\u015filerin g\u00f6revlendirilmesi \u015feklinde tan\u0131mlanabilir(Kazanc\u0131,2007:4).
Vekalet konusunda bir ba\u015fka tan\u0131mlama ise \u015f\u00f6yledir:
Kamu g\u00f6revinin s\u00fcreklili\u011fi ilkesi i\u00e7erisinde, o g\u00f6revi y\u00fcr\u00fctmekte olan memurlar\u0131n \u00e7e\u015fitli nedenlerle o g\u00f6revi yerine getirememeleri halinde, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n o i\u015fi yerine getirmesidir (\u0130lhan-\u00dcrgel,1992:29).<\/p>\n

2.2- Vekaletin Ko\u015fullar\u0131<\/strong><\/p>\n

Kamu personel y\u00f6netiminde, vekalet m\u00fcessesesi m\u00fcnhas\u0131ran, 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu ile d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu Kanun d\u0131\u015f\u0131nda, te\u015fkilat veya kadro kanunlar\u0131yla s\u00fcrekli atanan veya se\u00e7ilen “vekil” unvanl\u0131 bir tak\u0131m kamu g\u00f6revlileri, esas itibariyle yard\u0131mc\u0131 veya ikinci derece g\u00f6revli ki\u015fileri ifade etmektedir. S\u00f6zgelimi, TBMM Ba\u015fkan Vekili, Y\u00d6K Ba\u015fkan Vekili, Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131 Vekili gibi. Bu unvanlar ilgili yasalarla, s\u00fcrekli g\u00f6rev ifa edilmek \u00fczere verilmi\u015ftir. Oysa vekalet, yasa ile de\u011fil, idari bir tasarrufla tesis edilebilir.
Bu \u00f6zet a\u00e7\u0131klamadan sonra, vekaletin hukuki anlamda vekalet say\u0131labilmesi, ayl\u0131k ve di\u011fer \u00f6demelere hak kazanmas\u0131 i\u00e7in bir tak\u0131m ko\u015fullar aran\u0131r. Bu ko\u015fullar a\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

2.2.1- Vekilin Memur Olmas\u0131<\/strong><\/p>\n

Vekil olarak atanacaklar\u0131n m\u00fcnhas\u0131ran memur olmas\u0131 gerekir. Memur, 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 4\/A maddesinde \u015f\u00f6yle tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. “Mevcut kurulu\u015f bi\u00e7imine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, Devlet ve di\u011fer kamu t\u00fczel ki\u015filiklerince genel idare esaslar\u0131na g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclen asli ve s\u00fcrekli kamu hizmetlerini ifa ile g\u00f6revlendirilenler memur say\u0131l\u0131r.” “Yukar\u0131da tan\u0131mlananlar d\u0131\u015f\u0131nda kurumlarda genel politika tespiti, ara\u015ft\u0131rma, planlama, programlama, y\u00f6netim ve denetim gibi i\u015flerde g\u00f6revli ve yetkili olanlar da memur say\u0131l\u0131rlar.” Bu kural\u0131n tek istisnas\u0131 a\u00e7\u0131ktan vekil atamalar\u0131d\u0131r. Bu istisna d\u0131\u015f\u0131nda, memur kapsam\u0131na girmeyen, askeri personel, yarg\u0131 mensuplar\u0131, \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131 gibi di\u011fer personel yasalar\u0131na tabi olanlar\u0131n vekil olarak atanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.657 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda bulunan s\u00f6zle\u015fmeli personel (kadro kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olanlar hari\u00e7) dahi vekil olarak atanamaz.Nitekim, bu konuda a\u00e7\u0131lan bir davada, Dan\u0131\u015ftay 5. Dairesi’nin2.1.1973, tarihli ve E.1971\/10560 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda \u00f6zetle “sorgu hakimli\u011fine vekalet eden sulh hakiminin vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 almak i\u00e7in a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davan\u0131n,davac\u0131n\u0131n 657 say\u0131l\u0131 Kanun h\u00fck\u00fcmlerine tabi olmas\u0131 gerekti\u011finden reddine” h\u00fckmolunmu\u015ftur. Ayr\u0131ca Devlet Personel Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n 04.07.2008 tarihli ve 13125 say\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131nda, “her stat\u00fcdeki s\u00f6zle\u015fmeli personel (kadro kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olanlar hari\u00e7) pozisyonlar\u0131na vekalet eden personele zam ve tazminatlar \u00f6denmez” denilmi\u015ftir.<\/p>\n

2.2.2- Vekalet Edilen Kadronun Memur Kadrosu Olmas\u0131<\/strong><\/p>\n

Vekalet edilen kadronun “memur” kadrosu olmas\u0131 gerekmektedir. 657 say\u0131l\u0131 Kanunda d\u00fczenlenen d\u00f6rt de\u011fi\u015fik istihdam \u015fekli i\u00e7erisinde (memur, s\u00f6zle\u015fmeli personel, ge\u00e7ici personel ve i\u015f\u00e7i) vekalet, sadece memurluk kadrolar\u0131na tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r(Ac\u0131su,1998:28).Esasen 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 86. maddesi, dolu veya bo\u015f memur kadrolar\u0131ndan bahsederek, m\u00fcnhas\u0131ran memurluk kadrolar\u0131na vekaletin s\u00f6zkonusu olabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmektedir.
Ancak, her memuriyet kadrosunun bo\u015falmas\u0131 halinde, bu g\u00f6revin vekaletle y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi anla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r.Vekalet m\u00fcessesesi, \u00f6zellikle imza yetkisi olan y\u00f6netici kadrolar\u0131n(m\u00fcd\u00fcr,ba\u015fkan genel m\u00fcd\u00fcr, m\u00fcste\u015far)bo\u015falmas\u0131 halinde uygulanan bir y\u00f6ntemdir(\u0130nal-K\u00f6se,2007:197).<\/p>\n

2.2.3- Vekilin Asilde Aranan Ko\u015fullar\u0131 Ta\u015f\u0131mas\u0131<\/strong><\/p>\n

Bu ko\u015fulu, memurlar ve a\u00e7\u0131ktan vekil olanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayr\u0131 ayr\u0131 ele almak gerekir.<\/p>\n

a) <\/strong>Memurlarda Aranan Ko\u015fullar<\/strong><\/p>\n

657 say\u0131l\u0131 Kanunun 175. maddesine g\u00f6re bir g\u00f6reve memurlar aras\u0131ndan vekalet edenlere vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6denebilmesi i\u00e7in vekilin asilde aranan \u015fartlar\u0131 (s\u0131nav hari\u00e7) ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekmektedir. Dan\u0131\u015ftay 3. Dairesinin 2.11.1977 tarihli ve E.77\/1117,K.77\/1035 say\u0131l\u0131 karar\u0131 da bunu do\u011frulamaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan bu konuya y\u00f6nelik olarak 17.05.1987 tarihli ve 19463 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete’de yay\u0131mlanan 99 seri numaral\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu Genel Tebli\u011finde de;<\/p>\n

-1-4. dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 say\u0131l\u0131 Kanun’un 68. maddesinde belirtilen ko\u015fullara sahip olmalar\u0131,<\/p>\n

-5-15. dereceli kadrolara vekalet edeceklerin \u00f6\u011frenim durumlar\u0131 itibariyle tespit olunan y\u00fckselinebilecek dereceyi asmamak kayd\u0131yla vekalet ettirilecekleri kadronun derecesinin, kazan\u0131lm\u0131\u015f hak ayl\u0131k derecesinin \u00fc\u00e7 \u00fcst derecesinden fazla olmamas\u0131 gerekti\u011fi,
belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

b) <\/strong>A\u00e7\u0131ktan Atananlarda Aranan Ko\u015fullar<\/strong><\/p>\n

Bir g\u00f6reve a\u00e7\u0131ktan vekaleten atanan memurlarda da bir tak\u0131m ko\u015fullar aran\u0131r.
Her \u015feyden \u00f6nce, bir g\u00f6reve a\u00e7\u0131ktan vekaleten atanacak olan ki\u015filerin 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 48. maddesinde belirtilen genel ve \u00f6zel \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekir. Ger\u00e7ekten de bir kadroya  a\u00e7\u0131ktan vekil olarak atanan kimsenin, vekalet etti\u011fi g\u00f6revin gereklerini biliyor olmas\u0131, yani asil memurun yerini dolduracak, onu aratmayacak bilgi ve yetenekte olmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r (Ac\u0131su, 1998:29).
Gerek memurlar aras\u0131ndan, gerekse a\u00e7\u0131ktan vekalette, gerekli \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131yan elaman bulunmamas\u0131 halinde, kamu hizmetinin aksamamas\u0131 i\u00e7in, g\u00f6revin tedvir yoluyla g\u00f6rd\u00fcr\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. S\u00f6zc\u00fck olarak, \u00e7ekip \u00e7evirme, y\u00fcr\u00fctme anlam\u0131na gelen tedvir uygulamas\u0131nda, vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6denmeyecek, \u00fccretsiz g\u00f6revlendirme s\u00f6zkonusu olacakt\u0131r.  Bu husus 99 seri numaral\u0131 Devlet memurlar\u0131 Genel Tebli\u011finde belirtilmi\u015ftir. Bunlara zam ve tazminatlar\u0131n \u00f6denmeyece\u011fi hususu, yan \u00f6deme kararnamesi ile belirtilmi\u015f, Say\u0131\u015ftay Temyiz Kurulunun 05.02.1995 tarihli ve 23711 (Tutanak) say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile de teyit edilmi\u015ftir. Bununla birlikte baz\u0131 yarg\u0131 kararlar\u0131nda vekalet \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mayan ki\u015filere, Anayasa’n\u0131n angaryay\u0131 yasak sayma h\u00fckm\u00fc gere\u011fince vekalet ayl\u0131\u011f\u0131na e\u015fde\u011fer tutarda bir mebla\u011f\u0131n tazminat olarak \u00f6denmesi gerekti\u011fi h\u00fckmolunmu\u015ftur. (Bkz., Dan\u0131\u015ftay 11. Dairesinin 22.12.2003 tarihli ve E.2001\/481, K.2003\/5610 say\u0131l\u0131 karar\u0131).<\/p>\n

2.2.4- Atama Prosed\u00fcr\u00fcne Uyulmas\u0131 <\/strong><\/p>\n

Vekaletin, Bakanlar Kurulu karar\u0131 veya m\u00fc\u015fterek karar ile atama yap\u0131lmas\u0131 gereken kadro ve g\u00f6revler i\u00e7in ilgili bakan, di\u011fer kadro ve g\u00f6revler i\u00e7in  asil memuru atamaya yetkili amir taraf\u0131ndan verilmesi gerekmektedir. Bu husus her y\u0131l yay\u0131mlanan ve k\u0131saca yan \u00f6deme kararnamesi olarak bilinen “Devlet Memurlar\u0131na \u00d6denecek Zam ve Tazminatlara \u0130li\u015fkin Karar”larda  a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmektedir.<\/p>\n

2.2.5- Vekaletin Kamu Hizmetine Y\u00f6nelik Olmas\u0131<\/strong><\/p>\n

Vekaleten g\u00f6revlendirmenin ki\u015fiye de\u011fil, hizmete, yani kamu g\u00f6revine y\u00f6nelik bulunmas\u0131 gerekmektedir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6rne\u011fin bir memura, konumuna uygun bir “makam” verilmesine y\u00f6nelik bir vekalet, vekalet m\u00fcessesesine uygun bir g\u00f6revlendirme olarak kabul edilmez. Nitekim Dan\u0131\u015ftay 5. Dairesinin 23..5.1978 tarihli ve E.1975\/8040, K.1978\/1882 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da belirtildi\u011fi gibi “Belediye muhasebecili\u011fini ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle bir ki\u015finin bo\u015f bulunan tahsildarl\u0131\u011fa vekaleten atanmas\u0131, vekalet m\u00fcessesesi ile g\u00fcd\u00fclen amaca ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etti\u011finden i\u015flemin iptali”ne h\u00fckmolunmu\u015ftur.<\/p>\n

2.2.6- Vekalet G\u00f6revinin Fiilen Yap\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n

Vekalet ayl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6denebilmesi i\u00e7in, g\u00f6revin fiilen yap\u0131lmas\u0131 da gerekmektedir. Bu husus 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 174. maddesince a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir.
Ayr\u0131ca, Yan \u00d6deme Kararnamesinde de bu hususa vurgu yap\u0131lmaktad\u0131r.
Burada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 muhtemel bir sorun ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Vekalette, g\u00f6revin fiilen yap\u0131lmas\u0131 \u015fart\u0131 arand\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, vekil memur asli g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctebilecekmidir. Bu soruyu vekilin, bulundu\u011fu yerdeki veya ba\u015fka yerdeki g\u00f6reve vekalet edip etmedi\u011fine bakarak cevaplamak gerekir.
-Memur, bulundu\u011fu yerdeki bir g\u00f6reve vekalet ediyorsa, zorunlu olmamakla birlikte asli g\u00f6revini de y\u00fcr\u00fctebilir. Ancak aslolan vekalet g\u00f6revinin fiilen yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.
-Bulunduklar\u0131 yerden ba\u015fka yerdeki g\u00f6reve vekalet ediyorsa, memurun asli g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctmesi imkans\u0131zd\u0131r. (Ac\u0131su, 1998\/2:22)
Vekalet g\u00f6revinin fiilen y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin do\u011fal bir sonucu olarak, vekalet ayl\u0131klar\u0131 ile di\u011fer zam ve tazminatlar\u0131n ve ge\u00e7ici g\u00f6rev yolluklar\u0131n\u0131n ay sonlar\u0131nda \u00f6denmesi gerekmektedir (\u0130nal-K\u00f6se, 2007:226).<\/p>\n

2.2.7- Di\u011fer Ko\u015fullara Uyulmas\u0131<\/strong><\/p>\n

Vekaletin, kanunen h\u00fck\u00fcm ifade edebilmesi ve yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6demelere hak kazan\u0131labilmesi i\u00e7in, vekaletle ilgili di\u011fer ko\u015fullara da uyulmas\u0131 gerekir. S\u00f6z gelemi, bo\u015f kadrolardan hangilerine memurlar aras\u0131ndan, hangilerine a\u00e7\u0131ktan vekil atanabilir? Vekalet ayl\u0131\u011f\u0131, ne zamandan itibaren verilir? Ge\u00e7ici g\u00f6rev yollu\u011fu hangi s\u00fcre zarf\u0131nda \u00f6denebilir?  Vekalet g\u00f6revi ile ayl\u0131k ve di\u011fer \u00f6demelerin hangi ko\u015fullar alt\u0131nda verilebilece\u011fi ve \u00f6denebilece\u011fi gibi hususlar\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekir. Bu hususlara ileriki ayr\u0131mlarda de\u011finilecektir.
Vekalet g\u00f6revi verilmesinde kurumlarca dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir di\u011fer husus da istisnai bir m\u00fcessese olan vekaletin s\u00fcreklilik kazand\u0131r\u0131larak kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131d\u0131r. Zira aslolan, bo\u015falan kadrolara as\u0131l memurun atanmas\u0131d\u0131r. Bu itibarla \u00f6zellikle bo\u015falm\u0131\u015f bulunan kadrolara yap\u0131lan vekalet s\u00fcresine, t\u0131pk\u0131 6245 say\u0131l\u0131 harc\u0131rah kanunu ge\u00e7ici g\u00f6rev yolluklar\u0131na getirdi\u011fi s\u0131n\u0131rlama gibi s\u00fcre s\u0131n\u0131rlamas\u0131 getirilmesi uygun olur (Ar\u0131nc\u0131, 2003:50).<\/p>\n

3- VEKALET\u0130N T\u00dcRLER\u0130<\/strong><\/p>\n

Vekalet g\u00f6revi vekalet edilen g\u00f6reve ait kadronun dolu veya bo\u015f olmas\u0131na g\u00f6re;
– Dolu kadrolara vekalet,
– Bo\u015f kadrolara vekalet,
olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r.
Di\u011fer taraftan vekalet edenin memurlar aras\u0131ndan (kurum i\u00e7inden veya di\u011fer kurumlardan) veya a\u00e7\u0131ktan olmas\u0131na g\u00f6re;
– Memurlar aras\u0131ndan (kurum i\u00e7inden veya kurum d\u0131\u015f\u0131ndan) vekalet (1)
– A\u00e7\u0131ktan vekalet olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r.

3.1- Dolu Kadrolara Vekalet <\/strong><\/p>\n

Kadro veya te\u015fkilat kanunlar\u0131 ile ihdas edilip, halen bir memur taraf\u0131ndan i\u015fgal edilen, ancak s\u00f6zkonusu memurun;
-Mehil m\u00fcddeti (atand\u0131\u011f\u0131 halde g\u00f6revine ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in verilen s\u00fcre),
-Y\u0131ll\u0131k izin,
-Mazeret izni,
-Hastal\u0131k izni,
-Ge\u00e7ici g\u00f6rev,
-G\u00f6revden uzukla\u015ft\u0131rma,
-Hizmeti\u00e7i e\u011fitim,
gibi nedenlerle g\u00f6revinden ayr\u0131 kalmas\u0131 nedeniyle ge\u00e7ici olarak bo\u015falm\u0131\u015f bulunan kadrolara dolu kadro denmektedir.
657 say\u0131l\u0131 Kanunun 86. maddesine g\u00f6re, dolu kadrolara, hem memurlar aras\u0131ndan (gerek kurum i\u00e7inden, gerekse kurum d\u0131\u015f\u0131ndan) hem de a\u00e7\u0131ktan vekil atanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

3.2- Bo\u015f Kadrolara Vekalet<\/strong><\/p>\n

Bir kamu g\u00f6revi i\u00e7in kadro tahsis edilmesine ra\u011fmen, o kadrodan maa\u015f alan bir memurun olmamas\u0131 haline bo\u015f kadro denir. Kadronun bo\u015f olmas\u0131 nedenleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir (\u0130nal-K\u00f6se, 2007\/199):
-Mevcut kadroya asaleten atama yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131,
-Emeklilik,
-\u00d6l\u00fcm,
-\u00c7ekilme (\u0130stifa),
-M\u00fcstafi say\u0131lmas\u0131,
-Devlet memurlu\u011fundan \u00e7\u0131kar\u0131lma,
-Ba\u015fka bir yere veya kuruma naklen atanma.
Yukar\u0131da say\u0131lan haller dolay\u0131s\u0131yla bo\u015f bulunan veya  bo\u015falm\u0131\u015f bulunan kadrolara vekil atanmas\u0131na bo\u015f kadroya vekalet denilmektedir.
657 say\u0131l\u0131 Kanunun 86. maddesine g\u00f6re, bo\u015f kadrolara, memurlar aras\u0131ndan veya a\u00e7\u0131ktan vekil atamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

4- VEKALET AYLI\u011eI ve KO\u015eULLARI<\/strong>
Bir g\u00f6reve vekalet edenlere, vekalet edilen kadronun dolu veya bo\u015f olmas\u0131na ve vekalet edenin memur (kurum i\u00e7inden\/kurum d\u0131\u015f\u0131ndan) veya a\u00e7\u0131ktan olmas\u0131na g\u00f6re, bir tak\u0131m ko\u015fullar alt\u0131nda vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6denmektedir. Bu durumlar a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.

4.1- Dolu Kadrolara Vekalette Ayl\u0131k<\/strong><\/p>\n

657 say\u0131l\u0131 Kanunun  86. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131na giren memurlar\u0131n, kanuni izin, ge\u00e7ici g\u00f6rev, disiplin cezas\u0131 uygulamas\u0131 veya g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131rma nedeniyle i\u015flerinden ge\u00e7ici olarak ayr\u0131lmalar\u0131 halinde yerlerine;
-Kurum i\u00e7inden,
-Di\u011fer kurumlardan veya
-A\u00e7\u0131ktan,
Vekil atanabilmektedir. Bilindi\u011fi \u00fczere, kanuni izin, ge\u00e7ici g\u00f6rev, disiplin cezas\u0131 uygulamas\u0131 veya g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131rma hallerinde memurun kadrosuyla ili\u015fkisi kesilmemekte, ancak yerlerine vekil atanabilmektedir.
Her ne kadar 657 say\u0131l\u0131 kanunun 86. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda, “bir g\u00f6revin memurlar eliyle vekaleten y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi halinde ayl\u0131ks\u0131z vekalet as\u0131ld\u0131r” denilmekte ise de ayn\u0131 maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda baz\u0131 ko\u015fullar alt\u0131nda vekillere vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6denece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ko\u015fullar a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

4.1.1- Kurum \u0130\u00e7inden Vekalette Ayl\u0131k<\/strong><\/p>\n

Dolu kadrolara ait g\u00f6revlere kurum i\u00e7inden atanan vekil memurlara, vekalet g\u00f6revinin \u00fc\u00e7 aydan fazla devam eden s\u00fcresi i\u00e7in vekalet edilen g\u00f6revin kadro derecesinin birinci kademe ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te biri, vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 olarak \u00f6denir. \u00dc\u00e7 ayl\u0131k s\u00fcrenin hesab\u0131nda, her vekalet edenin yeniden \u00fc\u00e7 ay\u0131 doldurmas\u0131 \u015fart\u0131 aranmaktad\u0131r.
Dolu kadrolardan ilkokul (ilk\u00f6\u011fretim) \u00f6\u011fretmenli\u011fi ve veznedarl\u0131k g\u00f6revlerine kurum i\u00e7inden atananlara ise, g\u00f6reve ba\u015flad\u0131klar\u0131 tarihten itibaren vekalet ettikleri g\u00f6revin kadro derecesinin birinci kademe ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te biri vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 olarak \u00f6denecektir.<\/p>\n

4.1.2- Di\u011fer Kurumlardan Vekalette Ayl\u0131k<\/strong><\/p>\n

Dolu kadrolara ait g\u00f6revlere, di\u011fer kurumlardan vekalet eden memurlara, g\u00f6reve ba\u015flad\u0131klar\u0131 tarihten itibaren vekalet ettikleri g\u00f6revin kadro derecesinin birinci kademe ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te biri vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 olarak \u00f6denecektir.<\/p>\n

4.1.3- A\u00e7\u0131ktan Vekalette Ayl\u0131k<\/strong><\/p>\n

Dolu kadrolara ait g\u00f6revlere a\u00e7\u0131ktan vekalet eden kimselere, vekalet g\u00f6revine ba\u015flad\u0131klar\u0131 tarihten itibaren, vekalet ettikleri g\u00f6revin kadro derecesinin birinci kademe ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 olarak \u00f6denecektir. Bunlar memurlara tan\u0131nan sosyal hak ve yard\u0131mlardan da yararlan\u0131r. Bunlar, emeklilik hakk\u0131, aile, do\u011fum, \u00f6l\u00fcm, tedavi, giyecek ve yiyecek yard\u0131m\u0131 ile cenaze gideridir. Bu haklar, a\u00e7\u0131ktan vekalet eden ki\u015filere tam olarak verilir. A\u00e7\u0131ktan vekil olarak atananlara, memuriyet taban ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 2\/3’\u00fc’ de \u00f6denir.<\/p>\n

4.2-  Bo\u015f Kadrolara Vekalette Ayl\u0131k<\/strong><\/p>\n

657 say\u0131l\u0131 Kanunun 86. maddesine g\u00f6re, bir tak\u0131m ko\u015fullar alt\u0131nda, bo\u015f bulunan kadrolara gerek memurlar aras\u0131ndan, gerekse a\u00e7\u0131ktan vekil atanabilmektedir.<\/p>\n

4.2.1- Memurlar Aras\u0131nda Vekalette Ayl\u0131k<\/strong><\/p>\n

657 say\u0131l\u0131 Kanunun 86. maddesine g\u00f6re, ba\u015f kadrolara ait g\u00f6revler esas itibariyle memurlara \u00fccretsiz olarak vekaleten g\u00f6rd\u00fcr\u00fclebilir. G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki bo\u015f kadrolara gerek kurum i\u00e7inden gerekse di\u011fer kurumlardan vekil atanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn almakla birlikte a\u015fa\u011f\u0131daki istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda, bu vekalet “ayl\u0131ks\u0131z” olmaktad\u0131r.<\/p>\n

a) <\/strong>Kurum \u0130\u00e7inden Vekalette Ayl\u0131k<\/strong><\/p>\n

Vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 verilmek suretiyle, ayn\u0131 kurumdan ayl\u0131k verilmek suretiyle vekaleten atama, sadece mali, nakdi ve ayni sorumlulu\u011fu bulan saymanl\u0131k kadrolar\u0131 i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn bulunmaktad\u0131r. Bunlara vekalet g\u00f6revine ba\u015flad\u0131klar\u0131 tarihten itibaren, vekalet ettikleri g\u00f6revin kadro derecesinin 1. kademe ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te biri vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 olarak \u00f6denecektir. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00f6revler i\u00e7in bo\u015f kadrolara kurum i\u00e7i vekaleten atama yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmakla birlikte, ayl\u0131k verilmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir (Koyun, 2007:54).<\/p>\n

b) <\/strong>Kurum D\u0131\u015f\u0131ndan Vekalette Ayl\u0131k<\/strong><\/p>\n

Vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 verilmek suretiyle di\u011fer kurumlardaki memurlar aras\u0131ndan ayl\u0131k verilmek suretiyle vekaleten atama, yine mali, nakdi ve ayni sorumlulu\u011fu bulunan saymanlarla, veteriner hekim veya hayvan sa\u011fl\u0131k memurlu\u011fu bulunmayan belediyelerin veteriner hekimlik ve hayvan sa\u011fl\u0131k memurlu\u011fu kadrolar\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan vekil atamalar\u0131nda ge\u00e7erli bulunmaktad\u0131r. Her iki durumda da, bo\u015f olan kadro derecesinin 1. kademe ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te biri, vekalet  g\u00f6revine ba\u015flama tahinden itibaren vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 olarak \u00f6denecektir. Bu iki hal d\u0131\u015f\u0131nda, bo\u015f kadrolara, di\u011fer kurum memurlar\u0131 aras\u0131ndan vekil atanmakla birlikte, vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 verilmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir.
“Bo\u015f olan ilkokul \u00f6\u011fretmenli\u011fi ve veznedarl\u0131k kadrolar\u0131na memurlar aras\u0131ndan vekil atanabilece\u011fi, ancak bunlara vekalet \u00fccreti verilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131” \u015feklindeki Say\u0131\u015ftay Genel Kurulunun 11\/02\/1988 g\u00fcn ve 4621\/1 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 do\u011frulamaktad\u0131r.
\u00d6zellikle belirtmek gerekir ki, dolu kadrolara ister memurlar aras\u0131ndan yap\u0131lan vekalette, ister a\u00e7\u0131ktan yap\u0131lan vekalette, istisnas\u0131z vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6denmesine ra\u011fmen, bo\u015f kadrolara memurlar aras\u0131ndan yap\u0131lan vekalette, sadece saymanl\u0131k kadrolar\u0131na yap\u0131lan vekalet ile belediyelerin veterinerlik ve hayvan sa\u011fl\u0131k memurlu\u011fu kadrolar\u0131na yap\u0131lan vekalette \u00f6denmesi \u00f6nemli bir haks\u0131zl\u0131kt\u0131r. Daha net bir ifade ile zaten dolu bir kadronun sahibine yani asil memura ayl\u0131k \u00f6denirken, ilaveten vekile de ayr\u0131ca vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6denmekte, sahibi olmayan, yani bo\u015f kadroya vekalette ise ayl\u0131k \u00f6denmemektedir. Bu durumun yap\u0131lacak yasal bir de\u011fi\u015fiklikle giderilerek, dolu kadrolara memurlar aras\u0131ndan vekalette ayl\u0131k \u00f6denmemesi (zira ayl\u0131k asil memura \u00f6denmektedir.), bo\u015f kadrolara memurlar aras\u0131ndan yap\u0131lan vekalette ise vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6denmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

4.2.2- A\u00e7\u0131ktan Vekalette Ayl\u0131k<\/strong><\/p>\n

Bo\u015f kadrolara a\u00e7\u0131ktan vekalet, 657 say\u0131l\u0131 Kanunda olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulmu\u015ftur. Kanunun 86. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re a\u00e7\u0131ktan vekil atanabilecek bo\u015f kadrolar \u015funlard\u0131r:
– \u0130lkokul \u00d6\u011fretmenli\u011fi (yaz tatili hari\u00e7),
-Tabiblik, di\u015f tabipli\u011fi, eczac\u0131l\u0131k, veterinerlik,
-M\u00fchendislik, mimarl\u0131k,
-K\u00f6y ve kasaba imaml\u0131\u011f\u0131
Bunlar d\u0131\u015f\u0131ndaki bo\u015f kadrolara a\u00e7\u0131ktan vekil atanamaz.
Bo\u015f kadrolara a\u00e7\u0131ktan vekil olarak atanacaklara 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 175. maddesine g\u00f6re, g\u00f6reve ba\u015flad\u0131klar\u0131 tarihten itibaren vekalet ettikleri g\u00f6revin kadro derecesinin birinci kademe ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 olarak \u00f6denir. K\u00f6y ve kasaba imaml\u0131\u011f\u0131 kadrolar\u0131na vekil olarak atananlara  \u00f6denecek vekalet ayl\u0131\u011f\u0131, asgari \u00fccretin ayl\u0131k tutar\u0131ndan az olamaz.
A\u00e7\u0131ktan vekil olarak atananlar, daha \u00f6nceki ayr\u0131mlarda de\u011finildi\u011fi \u00fczere, memurlara tan\u0131nan sosyal haklardan da yararlan\u0131rlar. Ayr\u0131ca memuriyet taban ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 2\/3’\u00fc de \u00f6denir.
Madde h\u00fckm\u00fcnde ge\u00e7en “ilkokul \u00f6\u011fretmenli\u011fi” tabirini, ilk kademe e\u011fitimi 8 y\u0131la \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan “ilk\u00f6\u011fretim \u00f6\u011fretmenli\u011fi” olarak alg\u0131lamak gerekir.
Bu ba\u011flamda, k\u00f6y ve kasaba imaml\u0131\u011f\u0131 kadrolar\u0131na vekil olarak atananlara \u00f6denecek vekalet ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n asgari \u00fccretten az olamayaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik d\u00fczenlemenin a\u00e7\u0131ktan vekil olarak atanan di\u011fer ki\u015filere de tan\u0131nmas\u0131, adalet a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli g\u00f6r\u00fclmektedir. Konunun yasal bir de\u011fi\u015fiklikle \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc imkan dahilinde g\u00f6r\u00fclmektedir. Zira, asgari \u00fccretin her alt\u0131 ayda bir artmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda vekalet ayl\u0131klar\u0131n\u0131n bu tutar\u0131n alt\u0131nda kalma ihtimali y\u00fcksek bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

4.3-<\/strong> Ba\u015fka Yerdeki G\u00f6reve Vekalet Edenlerin Durumu<\/strong><\/p>\n

4.3.1- Memurlar Aras\u0131ndan Vekalet Halinde<\/strong><\/p>\n

657 say\u0131l\u0131 Kanunun 175. maddesine g\u00f6re, bulunduklar\u0131 yerden ba\u015fka bir yerdeki g\u00f6reve vekalet suretiyle atananlara, Harc\u0131rah Kanununun ge\u00e7ici g\u00f6revle ba\u015fka yerlere g\u00f6nderilenlere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri uygulanacakt\u0131r.
O halde bunlara vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 verilmeyecek, gidi\u015f ve d\u00f6n\u00fc\u015fleri i\u00e7in g\u00fcndelik ve yol masraf\u0131 ile ge\u00e7ici g\u00f6rev mahallinde kald\u0131klar\u0131 g\u00fcnler i\u00e7in g\u00fcndelik \u00f6denecektir. G\u00fcndeliklerin hesab\u0131nda 6245 say\u0131l\u0131 Harc\u0131rah kanununun 42. maddesindeki s\u00fcrelere uyulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

4.3.2- A\u00e7\u0131ktan Vekalet Halinde<\/strong><\/p>\n

6245 say\u0131l\u0131 Harc\u0131rah Kanununun 14. maddesine g\u00f6re, fiilen oturdu\u011fu yerden ba\u015fka bir yere a\u00e7\u0131ktan vekaleten atananlara, yaln\u0131z gidi\u015f ve d\u00f6n\u00fc\u015fleri i\u00e7in yol masraf\u0131 ve g\u00fcndelik verilir. O halde bunlara, g\u00f6revleri s\u0131ras\u0131nda ikamet g\u00fcndeli\u011fi verilmeyecek, sadece vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 ile buna ili\u015fkin di\u011fer \u00f6dentiler (zam ve tazminatlar ile sosyal yard\u0131mlar) verilecektir (Ac\u0131su, 1999:29).
– A\u00e7\u0131ktan vekil olarak atananlar, g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 yerden, ba\u015fka bir yere ge\u00e7ici g\u00f6revle g\u00f6nderilirse ve bu g\u00f6rev vekalet etti\u011fi g\u00f6revle ilgili ise kendisine ayr\u0131ca yol masraf\u0131 ile g\u00fcndelik \u00f6denecektir. Vekalet ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da almaya devam edecektir. G\u00fcndeliklerin hesab\u0131nda 6245 say\u0131l\u0131 Kanunun 42. maddesine riayet edilmesi gerekir.
– A\u00e7\u0131ktan vekil olarak atananlar, g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 yerden ba\u015fka bir yere, g\u00f6revi ile ilgili olmaks\u0131z\u0131n ge\u00e7ici olarak g\u00f6nderilirse, kendisine vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6denmeyecektir. Zira, vekalet i\u00e7in gerekli fiilen \u00e7al\u0131\u015fma \u015fart\u0131 ortadan kalkm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. Bunlara sadece yol masraf\u0131 ile g\u00fcndelik \u00f6denecektir. G\u00fcndeliklerin hesab\u0131nda 6245 say\u0131l\u0131 Kanunun 42. maddesine uyulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

4.4- Vekalet Ayl\u0131klar\u0131 \u0130le \u0130lgili Di\u011fer Hususlar<\/strong><\/p>\n

Vekalet ayl\u0131klar\u0131n\u0131n hesab\u0131nda, ayl\u0131k kapsam\u0131na dahil unsurlarla, yap\u0131lan kesintiler vekaletin t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re \u00f6zellik arz etmektedir. Bu konular a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

4.4.1- Memurlar Aras\u0131ndan Vekalette Ayl\u0131\u011fa Dahil Unsurlar<\/strong><\/p>\n

Gerek dolu kadrolara, gerekse bo\u015f kadrolara memurlar aras\u0131ndan vekaleten atamalarda \u00f6denecek vekalet ayl\u0131klar\u0131n\u0131n hesab\u0131nda, g\u00f6sterge ve ek g\u00f6stergeler dikkate al\u0131nacakt\u0131r. Taban ayl\u0131\u011f\u0131 ve k\u0131dem ayl\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nmayacakt\u0131r. Bu husus. Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131, B\u00fct\u00e7e ve Mali Kontrol Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 25.12.1989 tarihli B\u00dcMKO-KY-10-115567-111\/28980 say\u0131l\u0131 genel yaz\u0131s\u0131yla teyit edilmi\u015ftir.

4.4.2- A\u00e7\u0131ktan Vekalette Ayl\u0131\u011fa Dahil Unsurlar<\/strong><\/p>\n

Gerek dolu kadrolara, gerekse bo\u015f kadrolara a\u00e7\u0131ktan vekil olarak atamalarda \u00f6denecek vekalet ayl\u0131klar\u0131n\u0131n hesab\u0131nda, g\u00f6sterge ve ek g\u00f6stergeler d\u0131\u015f\u0131nda taban ayl\u0131klar\u0131n\u0131n da 2\/3’\u00fc dikkate al\u0131nacak, k\u0131dem ayl\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nmayacakt\u0131r. Bunlar memurlara tan\u0131nan sosyal haklardan da tam olarak yararlan\u0131rlar.<\/p>\n

4.4.3- Vekalet Ayl\u0131klar\u0131ndan Yap\u0131lan Kesintiler<\/strong><\/p>\n

-Gerek dolu, gerekse bo\u015f kadrolara memurlar aras\u0131ndan yap\u0131lan atamalarda \u00f6denen vekalet ayl\u0131klar\u0131ndan gelir vergisi ile damga vergisi kesilir.
-S\u00f6z konusu kadrolara a\u00e7\u0131ktan yap\u0131lan atamalarda \u00f6denen vekalet ayl\u0131klar\u0131ndan gelir ve damga vergileri yan\u0131nda emeklilik primi de kesilir.<\/p>\n


5- VEK\u0130LLERE \u00d6DENEN ZAM ve TAZM\u0130NATLAR<\/strong><\/p>\n

Vekillere \u00f6denecek zam ve tazminatlar (i\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, i\u015f riski, temininde g\u00fc\u00e7l\u00fck, mali sorumluluk zamlar\u0131 ile \u00f6zel hizmet, e\u011fitim \u00f6\u011fretim hizmetleri, din hizmetleri, emniyet hizmetleri, m\u00fclki idari amirli\u011fi, denetim hizmetleri ve adalet hizmetleri tazminatlar\u0131) 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 152. maddesi gere\u011fince y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konulan ve k\u0131saca Yan \u00d6deme Kararnamesi olarak da an\u0131lan, “Devlet Memurlar\u0131na \u00d6denecek Zam ve Tazminatlara \u0130li\u015fkin Karar” h\u00fck\u00fcmleri ile bu karara a\u00e7\u0131klamalar getiren Devlet memurlar\u0131 Kanunu Genel Tebli\u011fine g\u00f6re \u00f6denmektedir.
Bu \u00e7er\u00e7evede en son \u00e7\u0131kar\u0131lan 05.01.2009 tarihli ve 2009\/14539 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu Karar\u0131n\u0131n 2. maddesi ile 2006 y\u0131l\u0131 i\u00e7in yay\u0131mlanm\u0131\u015f (2) bulunan 17.04.2006 tarihli ve 2006\/10344 say\u0131l\u0131 karar\u0131n 2009 y\u0131l\u0131nda da uygulanmas\u0131na devam olunaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Konuya y\u00f6nelik ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar ise 160 seri numaral\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu ile yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

5.1- Dolu Kadrolara Vekalette \u00d6denen Zam ve Tazminatlar<\/strong>
5.1.1- Kurum  \u0130\u00e7inden veya Di\u011fer Kurumlardan Vekalet Halinde<\/strong><\/p>\n

Bir g\u00f6reve, gerek kurum i\u00e7inden gerekse di\u011fer kurumlardan mehil m\u00fcddeti, y\u0131ll\u0131k izin, mazeret izni, hastal\u0131k izni, ge\u00e7ici g\u00f6rev vekalet, g\u00f6revden vekalet, uzakla\u015ft\u0131rma, tutuklanma, g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nma, hizmet i\u00e7i e\u011fitim, kurs veya seminer nedeniyle ayr\u0131lanlara, vekalet edenlere, vekalet ettikleri g\u00f6reve ait tazminat ve zamlar \u00f6denmeyecektir. Dolu kadrolara memurlar aras\u0131ndan yap\u0131lan vekaleten atamada vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6dendi\u011fi i\u00e7in zam ve tazminatlar\u0131n \u00f6denmemesi yoluna gidilmektedir. Daha \u00f6ncede belirtildi\u011fi \u00fczere, dolu kadrolara memurlar aras\u0131ndan vekalet halinde vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 verilmemesi, aksine bunlara zam ve tazminatlar\u0131n \u00f6denmesi daha isabetli olacakt\u0131r.<\/p>\n

5.1.2- A\u00e7\u0131ktan Vekalet Halinde<\/strong><\/p>\n

2006\/10344 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu Karar\u0131na g\u00f6re dolu kadrolara yukar\u0131da say\u0131lan ayr\u0131lmalar nedeniyle a\u00e7\u0131ktan vekalet edenlere, bu g\u00f6reve ait zam ve tazminatlar tam olarak \u00f6denecektir.<\/p>\n

5.2- Bo\u015f Kadrolara Vekalette \u00d6denen Zam ve Tazminatlar<\/strong>
5.2.1- Kurum \u0130\u00e7inden veya Di\u011fer Kurumlardan Vekalet Halinde<\/strong><\/p>\n

Bo\u015f kadrolara memurlar aras\u0131ndan (kurum i\u00e7inden veya di\u011fer kurumlardan) vekalet edenlere, vekalet g\u00f6revinin bu makalenin daha \u00f6nceki ayr\u0131mlar\u0131nda belirtilen ko\u015fullara uygun olarak verilmesi kayd\u0131yla, vekalet ettikleri kadro veya g\u00f6revler i\u00e7in Yan \u00d6deme Kararnameleri ile \u00f6ng\u00f6r\u00fclen zam ve tazminatlar\u0131n toplam net tutar\u0131n\u0131n, asli kadro ve g\u00f6revleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda fiilen ald\u0131klar\u0131 zam ve tazminatlar\u0131n toplam net tutar\u0131ndan fazla olmas\u0131 halinde, aradaki fark, tam olarak vekalet g\u00f6revine ba\u015flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren vekalet g\u00f6revinin fiilen yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece \u00f6denir.<\/p>\n

5.2.2- A\u00e7\u0131ktan Vekalet Halinde<\/strong><\/p>\n

2006\/10344 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu Karar\u0131 eki Yan \u00d6deme Kararnamesine g\u00f6re, bir g\u00f6reve a\u00e7\u0131ktan vekalet edenlere, bu g\u00f6reve ait zam ve tazminatlar 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 175. maddesindeki oranlar (1\/3, 2\/3) dikkate al\u0131nmaks\u0131z\u0131n ayl\u0131\u011f\u0131 ile birlikte \u00f6denecektir.
Her ne kadar, zam ve tazminatlar\u0131n “ayl\u0131\u011f\u0131 ile birlikte” \u00f6denece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fse de, vekalet g\u00f6revinin fiilen yap\u0131lmas\u0131 \u015fart\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6demenin ayl\u0131kla birlikte ay sonunda yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

5.3- Vekalet Halinde Di\u011fer Tazminatlar\u0131n Durumu<\/strong><\/p>\n

Bir g\u00f6reve vekil olarak atanacaklara, \u00f6denecek zam ve tazminatlar, yukar\u0131daki ayr\u0131mlarda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, Yan \u00d6deme Kararnamesinde belirtilmi\u015ftir. Bu kararname kapsam\u0131nda olmayan zam, tazminat ve benzeri \u00f6demelerin k\u0131yasen uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.
Bununla birlikte uygulamada s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 nedeniyle, makam tazminat\u0131 ile temsil ve g\u00f6rev tazminatlar\u0131n\u0131n vekalet halinde \u00f6denip \u00f6denmeyece\u011fine de\u011finmek gerekmektedir.<\/p>\n

5.3.1- Makam Tazminat\u0131<\/strong><\/p>\n

Makam tazminat\u0131n\u0131n \u00f6denebilmesi i\u00e7in makam tazminat\u0131 verilmesini gerektiren g\u00f6rev unvanlar\u0131na asaleten atanm\u0131\u015f olmak gerekir. Bu itibarla vekaleten atama veya tedviren g\u00f6revlendirmelerde makam tazminat\u0131 \u00f6denmez.
Esasen, Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131, B\u00fct\u00e7e Mali Kontrol Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 21.01.1998 tarihli ve B.07.0.BMK.0.15-115509-2044 say\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131nda, bir g\u00f6reve asaleten atanmam\u0131\u015f olanlara makam tazminat\u0131n\u0131n \u00f6denmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

5.3.2- Temsil Tazminat\u0131<\/strong><\/p>\n

4505 say\u0131l\u0131 Kanunla belirli makam sahipleri i\u00e7in \u00f6denmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen temsil tazminat\u0131n\u0131n, \u00f6deme usul ve esaslar\u0131, ayn\u0131 Kanunun 5. maddesinin verdi\u011fi yetkiye dayan\u0131larak \u00e7\u0131kar\u0131lan 10.03.2000 tarihli ve 2000\/457 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu Karar\u0131n\u0131n 3. maddesinde “tedvir, vekalet ve benzeri ge\u00e7ici g\u00f6revlerde” bu tazminat\u0131n \u00f6denmeyece\u011fi belirtilmi\u015ftir.
Bu nedenle her t\u00fcrl\u00fc vekaleten atama ve tedviren g\u00f6revlendirmelerde temsil tazminat\u0131 \u00f6denmeyecektir.<\/p>\n

5.3.3- G\u00f6rev Tazminat\u0131<\/strong>
631 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname ile Temsil Tazminat\u0131 alamayan kimi kamu personeline \u00f6denen g\u00f6rev tazminat\u0131n\u0131n \u00f6deme usul ve esaslar\u0131 da 10.01.2002 tarihli ve 2002\/3546 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu Karar\u0131 ile belirlenmi\u015ftir. S\u00f6z konusu Karar\u0131n 3. maddesinde ise, temsil tazminat\u0131na ili\u015fkin olarak \u00e7\u0131kar\u0131lan ve yukar\u0131da de\u011finilen 2000\/457 say\u0131l\u0131 Karar\u0131n 3. maddesinin g\u00f6rev tazminatlar\u0131 hakk\u0131nda da uygulanaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
B\u00f6ylece vekalet ve tedvir hallerinde g\u00f6rev tazminat\u0131n\u0131n da \u00f6denmeyece\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Ancak bu tazminatlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc vekalet halinde \u00f6denmesi  sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

6- SONU\u00c7<\/strong><\/p>\n

Kamu personel y\u00f6netiminde vekalet g\u00f6revi ile vekillere \u00f6denen her t\u00fcrl\u00fc \u00f6demelerin konu edildi\u011fi bu makalede a\u015fa\u011f\u0131daki sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
Vekalet m\u00fcessesesini d\u00fczenleyen, 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 86. maddesinin kar\u0131\u015f\u0131k ve belirli bir sistematikten yoksun oldu\u011fu kadar, adil olmayan h\u00fck\u00fcmler i\u00e7erdi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. S\u00f6zgelimi, dolu kadrolara memurlar aras\u0131ndan vekalet edilmesi halinde, vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6denmesine ra\u011fmen bo\u015f kadrolara vekalet halinde (birka\u00e7 istisna d\u0131\u015f\u0131nda) vekalet ayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6denmemektedir. Buna ili\u015fkin haks\u0131zl\u0131k yan \u00f6deme kararnameleri ile giderilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131larak dolu kadrolara vekalet halinde zam ve tazminatlar \u00f6denmemekte, bo\u015f kadrolara vekalette ise \u00f6denmektedir. Bu \u00e7arp\u0131k d\u00fczenlemenin ve uygulaman\u0131n bir yasal d\u00fczenleme ile giderilmesi gerekmektedir.
Vekalet M\u00fcessesesi esas itibariyle istisnai bir karakter ta\u015f\u0131mas\u0131na ra\u011fmen, bu husus g\u00f6z ard\u0131 edilerek, m\u00fcesseseye s\u00fcreklilik kazand\u0131r\u0131lmaya y\u00f6nelik uygulamalar s\u00f6z konusudur. Bunun \u00f6nlenmesi i\u00e7in vekalet ayl\u0131klar\u0131 ile di\u011fer \u00f6demelere, ge\u00e7ici g\u00f6rev yoluklar\u0131nda oldu\u011fu gibi s\u0131n\u0131r getirilmelidir.
Nihayet, vekalet halinde, mevcut d\u00fczenlemeler \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6denme imkan\u0131 bulunmayan, makam, temsil ve g\u00f6rev tazminatlar\u0131n\u0131n da, her t\u00fcrl\u00fc vekalet halinde \u00f6denmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Zira, vekil as\u0131l\u0131n t\u00fcm yetkilerine sahip olmas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak, onun sorumlulu\u011funu da \u00fcstlenmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Sorumlulu\u011fa katlanman\u0131n bir sonucu olarak, as\u0131l ki\u015filere \u00f6denen tazminatlar\u0131n vekillere \u00f6denmemesi haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

D\u0130PNOTLAR:<\/strong>
(*) Say\u0131\u015ftay Ba\u015fkan\u0131.
(**) Say\u0131\u015ftay Savc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131
(1) Ayn\u0131 kurum, di\u011fer kurum kavramlar\u0131 i\u00e7in bkz. Say\u0131\u015ftay Genel Kurulunun 15.05.1960 tarihli ve 2550 say\u0131l\u0131 karar\u0131.
(2) Bkz., R.G.:05.05.2006\/26159.<\/p>\n

KAYNAK\u00c7A:<\/strong>
ARICI, H. (2003). Vekalet Ayl\u0131\u011f\u0131 \u00d6demede Asilde Aranan \u015eartlar\u0131 Ta\u015f\u0131ma, Mali K\u0131lavuz Dergisi, Say\u0131:20, Haziran.
ACISU, S.(1998\/1), Vekalet M\u00fcessesesinin Genel Esaslar\u0131, Mali K\u0131lavuz Dergisi, Say\u0131:1, Yaz.
ACISU, S. (1998\/2), Vekalet M\u00fcessesesinin Genel Esaslar\u0131-II, Mali K\u0131lavuz Dergisi, Say\u0131:2, Sonbahar.
ACISU, S. (1999), Vekalet M\u00fcessesesi-III, Bo\u015f Kadroya A\u00e7\u0131ktan Vekalet, Mali K\u0131lavuz Dergisi, Say\u0131:4, \u0130lkbahar.
\u0130LHAN, A-\u00dcRGEL, S.(1992), Saymanl\u0131k Kadrolar\u0131na Vekalet, Mali Hukuk Dergisi, Say\u0131 39, May\u0131s-Haziran.
\u0130NAL, M-K\u00d6SE,\u00d6.(2007), A\u00e7\u0131klamal\u0131 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu, MUKDER Yay\u0131n\u0131, Ankara.
KAZANCI, A.K. (2003).657 Say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu \u00c7er\u00e7evesinde Vekalet M\u00fcessesesi, Devlet B\u00fct\u00e7e Uzmanl\u0131\u011f\u0131 Yeterlik Etudu, Ankara.
KESTANE, D.(2000). Vekalet Uygulamas\u0131nda Ayl\u0131k, Zam ve Tazminatlar, Belediye D\u00fcnyas\u0131 Dergisi, Say\u0131:4.
KOYUN, M. (2007). Bo\u015f Kadroya Vekalet, G\u00fcncel Mevzuat Dergisi, Say\u0131:17, May\u0131s.
TORTOP, N. (1992). Personel Y\u00f6netimi, TODA\u0130E Yay\u0131n\u0131, Ankara.<\/p>\n

Makale Vergi Raporu Dergisinin 123. say\u0131s\u0131nda (Aral\u0131k-2009) yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Dr. \u0130lhami S\u00f6yler Say\u0131\u015ftay Savc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Dr. Recai Akyel Say\u0131\u015ftay Ba\u015fkan\u0131     1- G\u0130R\u0130\u015e Kamu hizmetlerine tahsis edilen kadrolar\u0131n doldurulamam\u0131\u015f (bo\u015f) olmas\u0131 veya dolduruldu\u011fu halde (dolu) ilgili personelin ge\u00e7ici bir s\u00fcre g\u00f6revinden ayr\u0131 kalmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, s\u00f6z konusu hizmetlerde aksama meydana gelebilmektedir.\u0130\u015fte bu hizmetlerin aksat\u0131lmadan y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in vekalet m\u00fcessesesinden yararlan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak 657 say\u0131l\u0131 Devlet […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4678,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_gspb_post_css":"","_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[112],"tags":[],"class_list":["post-4881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-discipline"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4881"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6974,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4881\/revisions\/6974"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeni.maliyeokulu.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}